«Μὴ πλανᾶσθε· φθείρουσιν ἤθη χρηστὰ ὁμιλίαι κακαί» (Α΄ Κορ. 15,33)
«Καρδία καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοί, ὁ Θεός» (Ψαλμ. 50,12)
Ο άνθρωπος του Θεού δεν χάνει την κλήση του σε μία στιγμή, αλλά την αποδυναμώνει σταδιακά, όταν επιτρέπει στην καρδιά του να ελκύεται από ό,τι δεν συμφωνεί με το θέλημα του Θεού. Ο Σαμψών δεν στερήθηκε την δύναμη επειδή ο Θεός έπαυσε να ενεργεί, αλλά επειδή ο ίδιος απομακρύνθηκε από την διάκριση και προσκολλήθηκε σε επιλογές που αντιστρατεύονταν τον αγιασμό της ζωής του. Η Γραφή αποκαλύπτει ότι πριν από την Δαλιδά υπήρξε άλλη γυναίκα αλλόφυλη, η οποία επίσης στάθηκε αφορμή πτώσεως. Και οι δύο προέρχονταν από λαό εχθρικό προς την διαθήκη του Θεού, γεγονός που φανερώνει όχι απλώς μία ανθρώπινη αδυναμία, αλλά μία επαναλαμβανόμενη κλίση προς εκείνο που δεν συνέφερε την πνευματική του πορεία.
Ο Σαμψών υπήρξε αφιερωμένος εκ κοιλίας μητρός, σκεύος εκλογής και όργανο της θείας πρόνοιας. Η χάρις τον περιέβαλλε, η δύναμις του Θεού τον ενίσχυε και η αποστολή του ήταν σαφώς προσδιορισμένη. Ωστόσο, η επιθυμία των οφθαλμών και η ευχαρίστηση του φαινομένου τον οδήγησαν σε επιλογές που δεν είχαν ως κριτήριο το θέλημα του Θεού αλλά την πρόσκαιρη ευαρέσκεια. Όταν ο άνθρωπος επιμένει να πορεύεται σύμφωνα με το ίδιο του το θέλημα, ακόμη και η δωρεά του Θεού δεν καταργείται, αλλά ο άνθρωπος αποξενώνεται από αυτήν διά της ελευθέρας του προαιρέσεως.
Οι Άγιοι Πατέρες διδάσκουν ότι η επανάληψη της ίδιας πνευματικής πλάνης αποκαλύπτει ρίζα εμπαθείας που παραμένει αθεράπευτη. Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής διδάσκει ότι ο νους, όταν δεν καθαρθεί από τα πάθη, επανέρχεται στα ίδια αίτια πτώσεως, διότι αγαπά την ηδονή περισσότερο από την αλήθεια. Δεν είναι λοιπόν μόνο η εξωτερική σχέση που πληγώνει την ψυχή, αλλά η εσωτερική συγκατάθεση που παραχωρεί χώρο σε αυτό που απομακρύνει από τον Θεό.
Πολλοί άνθρωποι δεν αγωνίζονται διότι δεν γνωρίζουν τον σκοπό τους, αλλά διότι δεν θέλουν να αποχωρισθούν ό,τι αντιστρατεύεται τον σκοπό αυτό. Η καρδιά γνωρίζει, η συνείδηση μαρτυρεί και η χάρις φωτίζει, όμως η προσκόλληση στο ευχάριστο δημιουργεί συμβιβασμούς μικρούς και φαινομενικά ασήμαντους, οι οποίοι όμως με τον χρόνο καθίστανται δεσμοί. Η πτώση δεν έρχεται αιφνιδίως, αλλά προετοιμάζεται μέσα από μικρές υποχωρήσεις, μέσα από την αποδοχή λογισμών που δεν ελέγχθηκαν, μέσα από σχέσεις που δεν εξετάσθηκαν με πνευματικά κριτήρια.
Η Εκκλησία πάντοτε καλεί τον άνθρωπο σε διάκριση, διότι δεν είναι κάθε τι ευχάριστο και ωφέλιμο. Η ειρήνη της ψυχής, η καθαρότητα του νου και η σταθερότητα της καρδιάς αποτελούν καρπούς της θείας κοινωνίας και όχι της εμπαθούς επιλογής. Όταν ο άνθρωπος επιμένει να ενώνει την ζωή του με πρόσωπα και καταστάσεις που απομακρύνουν από την αλήθεια, σταδιακά εξασθενεί ο ζήλος, σκοτίζεται η κρίση και μειώνεται η πνευματική δύναμη.
Η θεία αγάπη αποκαλύπτει συχνά τι δεν συμφέρει, όμως ο άνθρωπος καλείται να συνεργασθεί με την χάρη, απορρίπτοντας ό,τι τραυματίζει την ψυχή. Η ελευθερία δεν είναι αυθαιρεσία αλλά δυνατότητα επιλογής του αγαθού. Όταν η επιλογή δεν συμφωνεί με τον προορισμό του ανθρώπου, τότε γεννάται εσωτερική σύγχυση και απώλεια ειρήνης.
Ο άνθρωπος του Θεού καλείται να εξετάζει εάν οι επιλογές του οδηγούν προς την αλήθεια ή τον απομακρύνουν από αυτήν. Δεν είναι κάθε τι που ελκύει προορισμένο να παραμείνει. Η διάκριση προστατεύει, η υπακοή ελευθερώνει και η ταπείνωση διαφυλάσσει την χάρη. Όπου υπάρχει επιμονή στο ίδιο σφάλμα, χρειάζεται μετάνοια, προσευχή και επανόρθωση, διότι ο Θεός δεν αφαιρεί την κλήση Του, αλλά ο άνθρωπος δύναται να απομακρυνθεί από την ενέργειά της.
Η πνευματική δύναμη διαφυλάσσεται όταν η καρδιά αγαπά την αλήθεια περισσότερο από την πρόσκαιρη ευχαρίστηση και όταν η επιλογή του ανθρώπου ευθυγραμμίζεται με το θέλημα του Θεού.
«Πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ’ οὐ πάντα συμφέρει» (Α΄ Κορ. 6,12)
«Δίδαξόν με τοῦ ποιεῖν τὸ θέλημά σου» (Ψαλμ. 142,10)
Η ψυχή που ζητεί την ειρήνη δεν ακολουθεί κάθε επιθυμία, αλλά επιλέγει εκείνο που οδηγεί προς το φως.
Πηγές
Αγία Γραφή, Κριταί κεφ. 14–16
Ψαλμοί Δαυίδ 50, 142
Α΄ Κορινθίους 6,12 και 15,33
Μάξιμος ο Ομολογητής, Κεφάλαια περί αγάπης
Η διάκριση προστατεύει την καρδιά από δεσμούς που δεν οδηγούν στο φως και φανερώνει την οδό που οδηγεί στην ειρήνη της ψυχής.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.