Ο Καθρέφτης της Ψυχής

«Γίνεσθε οἰκτίρμονες, καθώς καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστί.» (Λουκ. στ΄ 36)

Δεν υπάρχει άνθρωπος επάνω στη γη που να μη σηκώνει τον δικό του σταυρό. Πίσω από κάθε πρόσωπο κρύβεται ένας μυστικός πόνος, μια πληγή που δεν φαίνεται στα μάτια των ανθρώπων. Άλλος αγωνίζεται με τη θλίψη, άλλος με την αρρώστια, άλλος με τη μοναξιά και άλλος με τις πτώσεις και τις αμαρτίες του. Γι' αυτό και οι Άγιοι Πατέρες μας διδάσκουν να μη βιαζόμαστε να κρίνουμε κανέναν.

Ο Κύριος είπε προς τους κατηγόρους της μοιχαλίδος: «Ὁ ἀναμάρτητος πρῶτος τὸν λίθον ἐπ' αὐτῇ βαλέτω.» (Ιωάν. η΄ 7). Και κανείς δεν τόλμησε να υψώσει το χέρι του, διότι όλοι γνώριζαν την ασθένεια της δικής τους καρδιάς. Μόνον ο Χριστός είναι αναμάρτητος. Εμείς όλοι είμαστε τραυματισμένοι οδοιπόροι της ίδιας εξορίας.

Πόσες φορές ο αδελφός μας στέκεται μπροστά μας χαμογελώντας, ενώ μέσα του αιμορραγεί. Πόσες φορές κρύβει τον πόνο του για να μη γίνει βάρος στους άλλους. Και αντί να του γίνουμε παρηγορία, προσθέτουμε νέο τραύμα με την κατάκριση και τη σκληρότητα της καρδιάς μας.

Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος λέγει: «Μὴ μισήσῃς τὸν ἁμαρτωλόν, πάντες γὰρ ἐσμὲν ὑπεύθυνοι.» Όποιος βλέπει τον αδελφό του με συμπάθεια και πόνο καρδιάς, εκείνος άρχισε να γνωρίζει την αγάπη του Θεού. Διότι κάθε άνθρωπος, όσο πεσμένος και αν φαίνεται, φέρει μέσα του την εικόνα του Δημιουργού του. Μπορεί να έχει σκοτισθεί από τα πάθη, αλλά δεν έχει σβήσει.

Η αληθινή δύναμη δεν βρίσκεται στην κατάκριση, αλλά στη συγκατάβαση. Δεν είναι δύναμη να δείχνεις το σφάλμα του άλλου, αλλά να του απλώνεις το χέρι για να σηκωθεί. Έτσι έπραξε ο Χριστός, ο Οποίος «τὸ συντετριμμένον κάλαμον οὐ κατεάξει καὶ λῖνον τυφόμενον οὐ σβέσει.» (Ματθ. ιβ΄ 20).

Να θυμάσαι πάντοτε ότι όταν σηκώνεις τον αδελφό σου, σηκώνεις και τη δική σου ψυχή. Όταν τον σπλαχνίζεσαι, γίνεσαι μιμητής του Χριστού. Και όταν συγχωρείς, ανοίγεις δρόμο για να συγχωρηθούν και τα δικά σου παραπτώματα.

Στο τέλος της ζωής μας δεν θα ερωτηθούμε πόσα σφάλματα ανακαλύψαμε στους άλλους, αλλά πόση αγάπη δείξαμε στους πληγωμένους αδελφούς μας. Διότι «ἔλεος καυχᾶται κατὰ κρίσεως.» (Ιακ. β΄ 13).

Μη κρίνεις. Κουβαλά σταυρό.

Η Αγάπη που Δεν Τελειώνει.

«Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστίν, καὶ ὁ μένων ἐν τῇ ἀγάπῃ ἐν τῷ Θεῷ μένει καὶ ὁ Θεὸς ἐν αὐτῷ.» (Α΄ Ιωάν. δ΄ 16)

Ο άνθρωπος δεν πλάστηκε για να ζει μόνος, ούτε για να περιφέρεται στον κόσμο κλεισμένος στο μικρό βασίλειο του εαυτού του. Πλάστηκε για κοινωνία αγάπης. Πλάστηκε να αγαπά και να αγαπιέται, γιατί η αγάπη δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα που έρχεται και παρέρχεται, αλλά η ίδια η ζωή του Θεού που καλείται να γίνει ζωή και του ανθρώπου.

Ο εγωισμός, η αδιαφορία, η κακία και η ζήλια σκοτίζουν τον νου και ψυχραίνουν την καρδιά. Κάνουν τον άνθρωπο ξένο προς τον αδελφό του και τελικά ξένο προς τον Θεό. Γι' αυτό και ο Κύριος έθεσε ως μέγιστη εντολή: «Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου… καὶ τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν.» (Ματθ. κβ΄ 37-39).

Η οδός του Χριστού είναι οδός θυσιαστικής αγάπης. «Ἐν τούτῳ ἐγνώκαμεν τὴν ἀγάπην, ὅτι ἐκεῖνος ὑπὲρ ἡμῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἔθηκε· καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν τὰς ψυχὰς θεῖναι.» (Α΄ Ιωάν. γ΄ 16). Δεν υπάρχουμε για να υπηρετηθούμε, αλλά για να διακονήσουμε. Δεν υπάρχουμε για να συσσωρεύουμε μόνο υλικά αγαθά, αλλά για να γινόμαστε παρηγοριά στον πονεμένο, ελπίδα στον απελπισμένο και φως μέσα στο σκοτάδι του κόσμου.

Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος διδάσκει ότι καρδιά ελεήμων είναι εκείνη που καίγεται για όλη την κτίση, για τους ανθρώπους, για τα ζώα και ακόμη και για τους εχθρούς. Αυτή είναι η καρδιά που μοιάζει στον Χριστό. Η αγάπη Του δεν κάνει διακρίσεις, αλλά απλώνεται επάνω σε όλους όπως ο ήλιος φωτίζει δικαίους και αδίκους.

Κάθε άνθρωπος που συναντούμε είναι εικόνα του Θεού και ανεκτίμητος στα μάτια Του. Γι' αυτό ας μη στρέφουμε αλλού το βλέμμα όταν κάποιος υποφέρει. Ένας λόγος παρηγοριάς, μία προσευχή, μία πράξη ελέους, ένα χέρι βοηθείας, μπορεί να γίνει η αρχή της αναστάσεως μιας πληγωμένης ψυχής.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει ότι τίποτε δεν μας κάνει τόσο όμοιους με τον Θεό όσο η ευεργεσία και η αγάπη προς τον πλησίον. Εκεί κρίνεται η πνευματική μας ζωή και εκεί φανερώνεται αν πράγματι κατοικεί μέσα μας ο Χριστός.

Ας παρακαλούμε λοιπόν τον Κύριο να μας χαρίσει καρδιά πλατιά, ταπεινή και φιλόστοργη, ώστε να γινόμαστε αιτία ειρήνης, χαράς και ελπίδας όπου κι αν βρισκόμαστε. Διότι, όταν θα τελειώσει η επίγεια πορεία μας, δεν θα μείνουν τα πλούτη, οι τιμές και οι δόξες του κόσμου, αλλά η αγάπη που προσφέραμε.

«Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα· μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη.» (Α΄ Κορ. ιγ΄ 13)

Καλή και ευλογημένη πορεία εν Χριστώ, με καρδιά γεμάτη από την αγάπη του Θεού, που δεν εκπίπτει ποτέ.

Ἃγιος Δωρόθεος Ἰερομάρτυρας ἐπίσκοπος Τύρου (5 Ιουνίου)

 

Ο Άγιος Δωρόθεος ήταν ποιμένας που είχε «τὴν μόρφωσιν τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἀληθείας ἐν τῷ νόμῳ» (προς Ρωμαίους, β' 20). Δηλαδή, την ακριβή γνώση και αλήθεια, που βρίσκεται μέσα στο Νόμο, στην Παλαιά και Καινή Διαθήκη.

Όταν ξέσπασε ο φονικός διωγμός κατά της Εκκλησίας στα χρόνια του Διοκλητιανου, το ποίμνιό του, προκειμένου να χάσει τον πολύτιμο ποιμένα του, με θερμές παρακλήσεις κατάφερε και τον έπεισε να απομακρυνθεί από τον τόπο των διωγμών. Αποχώρησε στη Δυσσό, πόλη της Θράκης, και εκεί ασκήτευε μέχρι να περάσει ο άγριος αυτός διωγμός. Όταν πέρασε η μπόρα του διωγμού, επανήλθε στο ποίμνιό του και με όλη την πατρική στοργή που τον διέκρινε, στήριζε στην πίστη τους αδυνάτους και πρωτοστατούσε στη βοήθεια των χηρών, ορφανών, ασθενών, και γενικά, των θλιβομένων.

Έζησε πολλά χρόνια. Πρόλαβε μέχρι και τη βασιλεία του Ιουλιανού του Παραβάτη. Οι ειδωλολάτρες, όμως, που ήταν προστατευόμενοι αυτού του αυτοκράτορα, έπιασαν το Δωρόθεο και αφού τον βασάνισαν ανελέητα τον σκότωσαν το 362 μ.Χ. Έτσι κέρδισε το στεφάνι του μαρτυρίου. Τότε ο Δωρόθεος ήταν 107 χρονών.

Σήμερα σώζεται εκκλησιαστικό σύγγραμμά του, για τους 70 μαθητές του Ιησού Χριστού.

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος δ'. Ταχὺ προκατάλαβε.

Ὡς δώρημα τέλειον, ἐκ τοῦ τῶν φώτων Πατρός, σοφίας τὴν ἔλλαμψιν, ὡς Ἱεράρχης σοφός, ἐδέξω Δωρόθεε, ὅθεν καὶ πλεονάσας, τὸν σὸν τάλαντον μάκαρ, ἤθλησας ὑπὲρ φύσιν, βαθυτάτω ἐν γήρᾳ, πρεσβεύων Ἱερομάρτυς, ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἠμῶν.

Ἁγίες Μάρθα καί Μαρία οἱ ἀδελφές τοῦ Λαζάρου (4 Ἰουνίου)

Χαίρετε αὐτάδελφοι ἱεραί, Μάρθα καὶ Μαρία, σεμναὶ ἤθεσι καὶ ζωῆς χαίρετε Λαζάρου, αἱ σύγγονοι αἱ θεῖαι, μεθ᾿ οὗ ἡμῖν αἰτεῖσθε, τὸ θεῖον ἔλεος.

Ἡ Μάρθα καὶ ἡ Μαρία, μαζὶ μὲ τὸν ἀδελφό τους Λάζαρο, ἦταν γιὰ τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστὸ ἡ πιὸ ἀγαπητὴ καὶ ἁγία οἰκογένεια τῆς Βηθανίας. 

Τὸ Εὐαγγέλιο μᾶς παρουσιάζει τὴν Μαρία νὰ ἀποῤῥοφᾶται ἀπὸ τὴν διδασκαλία τοῦ Ἰησοῦ, ἐνῷ ἡ Μάρθα, ποὺ ἦταν μεγαλύτερη ἀδελφή, φροντίζει πολὺ γιὰ τὸ τραπέζι τῆς φιλοξενίας. Γι᾿ αὐτὸ ἀκούει ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ Διδασκάλου τὸ πασίγνωστο καὶ διδακτικότατο «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνᾷς καὶ τυρβάζῃ περὶ πολλά, Μαρία δὲ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ἀπ᾿ αὐτῆς» (Λουκ. ι´ 38-42). 

Ἡ Μαρία ἐπίσης ἄλειψε καὶ μὲ πολύτιμο μύρο τὰ πόδια τοῦ Ἰησοῦ καὶ σπόγγισε ὕστερα με τὴν παρθενική της κόμη. 

Καὶ οἱ δυὸ ἀδελφές, εὐσεβῆ καὶ διακεκριμένα μέλη τῆς πρώτης χριστιανικῆς Ἐκκλησίας, ἀξιώθηκαν νὰ πεθάνουν εἰρηνικὰ καὶ ὄχι ἐν διωγμῷ. Διότι ὁ Κύριος δὲν θέλησε ν᾿ ἀφήσει νὰ πονέσουν οἱ καρδιές, τῶν ὁποίων κάτω ἀπὸ τὴν στέγη τοῦ σπιτιοῦ τους, εἶχε ἀπολαύσει τόση ἁγία γαλήνη τὶς παραμονὲς τῶν παθῶν Του.

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος πλ. α´. Τὸν Συνάναρχον Λόγον.

Τῷ Σωτῆρι ἀμέμπτως διακονήσασαι, αἱ τοῦ Ἁγίου Λαζάρου θεῖαι αὐτάδελφοι, σὺν τῇ Μάρθᾳ τῇ κλεινῇ, Μαρία πάνσεμνε, καὶ τὴν Ἀνάστασιν Αὐτοῦ, σὺν Μυροφόροις Γυναιξί, μαθοῦσαι ἐκ τοῦ Ἀγγέλου, φωτὸς ἐμπλήσθητε θείου, ἡμῖν αἰτοῦσαι τὰ σωτήρια.

 

Άγιος Λουκιλλιανός, Παύλη και τα νήπια Κλαύδιος, Υπάτιος, Παύλος και Διονύσιος 3 Ιουνίου

Ο Κύριος μας διαβεβαίωσε ότι «τα αδύνατα παρά ανθρώποις δυνατά παρά τω Θεώ εστίν». Δηλαδή, εκείνα που είναι αδύνατο να γίνουν με την ασθενική δύναμη και λογική του ανθρώπου, αυτά είναι κατορθωτά και δυνατά από το Θεό. Πράγματι, ποιος θα περίμενε από έναν άνθρωπο που πέρασε σχεδόν όλη του τη ζωή μέσα στην ειδωλολατρία, της οποίας, μάλιστα, ήταν και ιερέας, να γίνει χριστιανός; Κι όμως. Αυτό συνέβη με το γέροντα ιερέα ειδωλολάτρη Λουκιλλιανό, που έζησε στα χρόνια του βασιλιά Αυρηλιανού το 270 μ.Χ.

Όταν,λοιπόν ο Λουκιλλιανός, άκουσε για πρώτη φορά χριστιανικό κήρυγμα στην πατρίδα του Νικομήδεια, η θεία χάρη δημιούργησε μέσα του πραγματικό σεισμό. Γκρεμίστηκαν σαν χάρτινοι πύργοι οι ειδωλολατρικές του πεποιθήσεις, που τόσο βαθειά ήταν ριζωμένες στην ψυχή του. Τα γεροντικά του μάτια άνοιξαν και με νεανική ζωηρότητα διακήρυξε την πίστη του στο Χριστό. Προσπάθησε, μάλιστα, να φέρει με το κήρυγμα του και άλλες ψυχές σ' Αυτόν. Το γεγονός αυτό καταγγέλθηκε στον κόμη Λιβάνια. Με θάρρος ο Λουκιλλιανός ομολόγησε μπροστά του το Χριστό. Τότε ο κόμης, πιεζόμενος και από τους ειδωλολάτρες ιερείς, που θεώρησαν το Λουκιλλιανό λιποτάκτη της θρησκείας τους, διέταξε και τον βασάνισαν. Έπειτα τον έριξαν στη φωτιά για να καεί, αλλά δυνατή βροχή έσβησε τη φωτιά. Τότε τον έστειλαν στο Βυζάντιο, όπου ο Λουκιλλιανός αξιώθηκε να μαρτυρήσει με σταυρικό θάνατο.

Στη φυλακή μέσα ο Άγιος Λουκιλλιανός βρήκε τέσσερα παιδιά, τον Κλαύδιο, τον Υπάτιο, τον Παύλο και τον Διονύσιο, που για τον ίδιο λόγο ήταν φυλακισμένα και κατόπιν αποκεφαλίστηκαν. Μετά τον θάνατο και του Αγίου, η παρθένος Παύλη, πήρε τα Ιερά του λείψανα και τα ενταφίασε. Τότε όμως, συνελήφθη και αυτή, βασανίζεται σκληρά και στο τέλος αποκεφαλίζεται.

Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος α’. Χορός Ἀγγελικός.
Ὡς ἄστρον φαεινόν, ἐκ νυκτὸς τῆς ἀπάτης, ὦ Λουκιλλιανέ, εὐσεβῶς ἀναλάμψας νομίμως ἠγώνισαι καὶ τὸν δόλιον ἔκτεινας· ὅθεν πρέσβευε σὺν τῇ θεόφρονι Παύλῃ καὶ τοῖς τέσσαρσι παισὶ Χριστῷ, ἀθλοφόρε, ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.

Άγιος Νικηφόρος ο Ομολογητής Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης 2 Ιουνίου

Ο Άγιος Νικηφόρος, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το758 μ.Χ. Οι γονείς του Θεόδωρος και Ευδοκία άνηκαν σε αρχοντική και επίσημη κοινωνική τάξη αλλά ήταν ευσεβείς και ενάρετοι άνθρωποι οι οποίοι γαλούχησαν τον γιο τους με τα νάματα των Θείων Γραφών. Η προσήλωση μάλιστα του πατέρα του στην ορθή πίστη, έγινε αιτία να διωχθεί και να εξορισθεί από τον εικονομάχο και δυσεβή αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Ε', τον Κυπρώνυμο στη Νίκαια, όπου και πέθανε. Προικισμένος με ιδιαίτερες πνευματικές ικανότητες, απέκτησε μεγάλη θεολογική και θύραθεν εκπαίδευση. Γρήγορα όμως αποσύρθηκε σε ένα κτήμα του στον Βόσπορο, όπου αφοσιώθηκε στην άσκηση και τη μελέτη των Θείων Γραφών. Όμως ο αυτοκράτορας τον υποχρέωσε να αναλάβει τη δ
ιεύθυνση του μεγάλου πτωχοκομείου της Κωνσταντινουπόλεως. Όταν εκοιμήθη ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ταράσιος, ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Α', υπέδειξε ως άξιο διάδοχό του τον Νικηφόρο. και όντως την Κυριακή του Πάσχα του 806 ανήλθε στον Πατριαρχικό Θρόνο. Θρόνος ο οποίος ισοδυναμούσε με Γολγοθά. Έδωσε σκληρούς αγώνες για την τιμή και την προσκύνηση των ιερών Εικόνων. Όταν όμως το 813 μ.Χ. ανέβηκε στο θρόνο της Βασιλεύουσας, ο ασεβής Λέων Ε', ο Αρμένιος, ξέσπασε μεγάλος και απηνής διωγμός κατά των εικονολατρών. Η αγέρωχη στάση και εμμονή του Νικηφόρου στην προστασία της Ορθοδοξίας, προκάλεσε την οργή του αυτοκράτορα, ο οποίος τον απομάκρυνε από τον πατριαρχικό θρόνο. Υπέστη πολλές ταλαιπωρίες και τελικά, αρκετά ταλαιπωρημένος παρέδωσε στο δίκαιο μισθαποδότη Θεό το πνεύμα του στις 2 Ιουνίου 822 μ.Χ.
Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Νίκην ἤνεγκε, τὴ Ἐκκλησία, ἡ σὴ ἔνθεος, ὁμολογία, Νικηφόρε Ἱεράρχα θεόληπτε• τὴν γὰρ Εἰκόνα τοῦ Λόγου σεβόμενος, ὑπερορία ἀδίκως ὠμίλησας. Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.

Πέρα από την αμαρτία υπάρχει ο άνθρωπος.

«Οὐκ ἦλθον καλέσαι δικαίους, ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν.»

Ο άνθρωπος συνηθίζει να στέκεται μπροστά στο λάθος του αδελφού του και να ξεχνά ολόκληρη την ύπαρξή του. Βλέπει την πτώση και αγνοεί τον αγώνα. Βλέπει το τραύμα και ξεχνά την εικόνα του Θεού που παραμένει ζωντανή μέσα στην ψυχή.

Δεν θέλω να σε μετρήσω από τη χειρότερη στιγμή σου. Δεν θέλω να σε ορίσω από το πάθος που σε πολέμησε ούτε από την αδυναμία που σε λύγισε. Αν ο Χριστός δεν σε απέρριψε, ποιος είμαι εγώ για να σε καταδικάσω;

Η αμαρτία είναι φοβερή όταν δεν μετανοείται. Όμως δεν είναι μεγαλύτερη από το έλεος του Θεού. Το σκοτάδι δεν είναι ισχυρότερο από το φως. Το τραύμα δεν είναι ισχυρότερο από τον Ιατρό. Το πάθος δεν είναι ισχυρότερο από τη Χάρη.

Οι Άγιοι Πατέρες δεν έβλεπαν στους ανθρώπους αυτό που ήταν εκείνη τη στιγμή, αλλά αυτό που μπορούσαν να γίνουν με τη μετάνοια. Εκεί όπου οι πολλοί έβλεπαν έναν αμαρτωλό, ο Θεός έβλεπε έναν μελλοντικό άγιο. Εκεί όπου οι άνθρωποι έβλεπαν το χθες, ο Χριστός έβλεπε την αιωνιότητα.

Γι' αυτό και δεν πρέπει ποτέ να απελπιζόμαστε ούτε για τον εαυτό μας ούτε για κανέναν άλλον. Όσο αναπνέει ο άνθρωπος, η θύρα της μετανοίας παραμένει ανοικτή. Όσο χτυπά η καρδιά, η Χάρις εργάζεται μυστικά. Όσο υπάρχει δάκρυ μετανοίας, υπάρχει ελπίδα σωτηρίας.

Μέσα και στον πιο βυθισμένο αμαρτωλό δεν παύει να υπάρχει η εικόνα του Δημιουργού. Μπορεί να έχει σκοτισθεί, μπορεί να έχει πληγωθεί, αλλά δεν παύει να καλεί τον άνθρωπο στην επιστροφή.

Ο Θεός δεν αγαπά την αμαρτία. Αγαπά όμως ακατάπαυστα τον αμαρτωλό και περιμένει την επιστροφή του με πατρική αγκαλιά.

Η σωτηρία αρχίζει όταν πάψουμε να μετράμε τους ανθρώπους με τα σφάλματά τους και αρχίσουμε να τους βλέπουμε με τα μάτια του Χριστού.

Μην κοιτάς την πτώση. Κοίτα την εικόνα του Θεού.

Ο Ζήλος κατά Θεόν και ο Μωρός Ζήλος.

«Οὐκ ἀρνησόμεθά σε, φίλη Ὀρθοδοξία· οὐ ψευσόμεθά σου πατροπαράδοτον σέβας· ἐν σοὶ ἐγεννήθημεν, καὶ σοὶ ζῶμεν, καὶ ἐν σοὶ κοιμηθησόμεθα· εἰ δὲ καλέσει καιρός, καὶ μυριάκις ὑπὲρ σοῦ τεθνηξόμεθα.»

Ιωσήφ Βρυεννίου

Ο ζήλος είναι δύναμη που έδωσε ο Θεός στην ψυχή του ανθρώπου. Δεν είναι από τη φύση του ούτε κακός ούτε καλός, αλλά λαμβάνει τον χαρακτήρα του από την πνευματική κατάσταση εκείνου που τον φέρει. Γι' αυτό η Αγία Γραφή άλλοτε επαινεί τον ζήλο και άλλοτε καταδικάζει τις παραμορφώσεις του. Ο ίδιος ο Θεός αποκαλείται «Θεός Ζηλωτής», ενώ ο Προφήτης και Βασιλεύς Δαβίδ αναφωνεί: «Ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με». Ο κατά Θεόν ζήλος αποτελεί γνώρισμα των Προφητών, των Αποστόλων, των Μαρτύρων, των Ομολογητών και όλων των Αγίων της Εκκλησίας.

Όμως οι Άγιοι Πατέρες διδάσκουν ότι υπάρχει και ο μωρός ζήλος, ο οποίος δεν προέρχεται από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος αλλά από την υπερηφάνεια, την οίηση και τη φιλαυτία. Αυτός ο ζήλος δεν γεννά ειρήνη, διάκριση και ταπείνωση, αλλά ταραχή, θυμό και πνευματική τύφλωση. Ο άνθρωπος τότε δεν αγωνίζεται για τη δόξα του Θεού αλλά για τη δικαίωση του εαυτού του, ενώ συχνά θεωρεί ότι υπηρετεί την αλήθεια ενώ υπηρετεί τα πάθη του.

Η πατερική διδασκαλία δεν καλεί τους πιστούς να εγκαταλείψουν τον ζήλο υπέρ της Ορθοδόξου Πίστεως. Αντιθέτως, καλεί σε ζήλο φωτισμένο από τη διάκριση. Διότι χωρίς ζήλο η πίστη ψυχραίνεται, η αλήθεια παραμερίζεται και η αδιαφορία κυριαρχεί. Οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας δεν σιώπησαν μπροστά στην αίρεση ούτε υπέκυψαν στις καινοτομίες της εποχής τους. Ο Μέγας Αθανάσιος, ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, ο Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης και ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός αγωνίσθηκαν με ιερό ζήλο για τη διαφύλαξη της παραδοθείσης πίστεως, υπομένοντας διωγμούς, εξορίες και θλίψεις.

Ο αληθινός ζήλος δεν είναι αδιαφορία απέναντι στην

ΚΥΡΙΑΚΗ Β' ΜΑΤΘΑΙΟΥ: ΤΩΝ ΑΓΙΟΡΕΙΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ - Εὐαγγέλιον (Λόγος Ἁγίου Βασιλείου Ἐπισκόπου Σαλευκείας)

 

Εὐαγγέλιο Κυριακής: (Ματθ. δ΄18-23) 

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, 18 περιπατῶν ὁ Ἰησοῦς παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδε δύο ἀδελφούς, Σίμωνα τὸν λεγόμενον Πέτρον καὶ  Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφόν αὐτοῦ, βάλλοντας ἀμφίβληστρον εἰς τὴν θάλασσαν· ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς. 19 καὶ λέγει αὐτοῖς· δεῦτε ὀπίσω μου καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων. 20 οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὰ δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ. 21 Καὶ προβὰς ἐκεῖθεν εἶδεν ἄλλους δύο ἀδελφούς,  Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου καὶ  Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, ἐν τῷ πλοίῳ μετὰ Ζεβεδαίου τοῦ πατρὸς αὐτῷ καταρτίζοντας τὰ δίκτυα αὐτῶν, καὶ ἐκάλεσεν αὐτούς. 22 οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὸ πλοῖον καὶ τὸν πατέρα αὐτῶν ἠκολούθησαν αὐτῷ.

23 Καὶ περιῆγεν ὅλην τὴν Γαλιλαίαν ὁ  Ἰησοῦς διδάσκων ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν καὶ κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας καὶ θεραπεύων πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν ἐν τῷ λαῷ.

Ἁγίου Βασιλείου Ἐπισκόπου Σαλευκείας

Λόγος εἰς τό «δεῦτε ὀπίσω μου καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων»

Όσοι είναι σοφοί ιατροί, τότε αποδεικνύουν πιο θαυμαστή την τέχνη τους, όχι όταν καταπολεμήσουν το πάθος δια πυρός και σιδήρου, συμφώνως με τον νόμο του πολέμου, αλλά όταν, κολακεύοντας το πάθος με κάποια γλυκά φάρμακα, επινοήσουν την ίαση του πάσχοντος, και, αποφεύγοντας τις τεχνικές που του προκαλούν φόβο, κοιμίσουν τους πόνους με κάποια ήπια και εύληπτα παρασκευάσματα, και τον ελευθερώσουν από το πάθος. Έτσι ο πάνσοφος ιατρός και βασιλεύς, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, βλέποντας την Οικουμένη να νοσεί από το πάθος της ασεβείας και να φλεγμαίνει από τις κοσμικές απάτες που την οδήγησαν στην ειδωλομανία, δεν ρίπτει πύρινη βροχή, ούτε ωθεί τη θάλασσα να εκστρατεύσει κατά της ξηράς, ούτε εξοπλίζει κατά της ασεβείας τη βία των στοιχείων της φύσεως, αλλά πείθει με θαύματα, προσελκύει με ευεργεσίες, και με ουράνιους λόγους μεταπλάθει τα φλεγμονώδη πάθη της ψυχής. Ήδη δε επιλέγει και μερικούς ευτελείς μαθητάς και εμπιστεύεται στα χέρια και στις γλώσσες τους την ιατρεία της Οικουμένης.

Άγιος Ιουστίνος ο Απολογητής και φιλόσοφος 1 Ιουνίου

Ο Άγιος Ιουστίνος γεννήθηκε στη Φλαβία Νεάπολη της Παλαιστίνης το 100 μ.X. αι. Οι γονείς του, Έλληνες ειδωλολάτρες (τον πατέρα του έλεγαν Πρίσκο Βάκχιο), φρόντισαν ώστε ο Ιουστίνος να λάβει εξαιρετική θεολογική αλλά και φιλοσοφική μόρφωση, η οποία ωστόσο δεν ήταν αρκετή για να δώσει απάντηση στα ερωτήματα που έθετε η ανήσυχη ψυχή του. Ο Θεός βλέποντας την αγνότητα και την ειλικρινή πρόθεση των αναζητήσεών του, ανταποκρίθηκε θαυμαστά. και κάποια ημέρα πού ο Ιουστίνος βάδιζε κοντά στη θάλασσα, συνάντησε ένα γέροντα, ο οποίος ήταν βαθύτατα καταρτισμένος στις αλήθειες των Θείων Γραφών, ο οποίος μετά το διάλογο δίδαξε στον Άγιο τη χριστιανική διδασκαλία. Όταν αυτοκράτορας ήταν ο Αντωνίνος Πίος, ο Ιουστίνος μετέβη στη Ρώμη, όπου παρέδωσε στον αυτοκράτορα απολογία, στην οποία εξέθετε τις βασικές διδασκαλίες του Χριστιανισμού και αναιρούσε όλες τις εναντίον των χριστιανών κατηγορίες και αποδείκνυε την πλάνη των ειδώλων, χρησιμοποιώντας επιχειρήματα από την Αγία Γραφή. Δια την ενέργειά του αυτή, εκλήθη και Απολογητής. Η χριστομίμητη όμως δράση του Ιουστίνου, ο οποίος δεν έπαυε να κηρύττει το λόγο του Θεού και να συγγράφει έργα απολογητικού και ποιμαντικού χαρακτήρα προκάλεσε τη μήνι των ειδωλολατρών. Για το λόγο αυτό ο μέγας φιλόσοφος και ευσεβής χριστιανός συνελήφθη και αφού υπέστη διάφορα βασανιστήρια, αποκεφαλίστηκε το 165 μ.X. αναδεικνυόμενος όχι μόνο απολογητής της ορθόδοξης πίστης αλλά και αθλοφόρος μάρτυρας.

Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεῖς ἐν τῷ Σταυρῷ.
Φιλοσοφίας ταὶς ἀκτίσιν ἐκλάμπων, θεογνωσίας ὑποφήτης ἐδείχθης, σαφῶς παραταξάμενος κατὰ τῶν δυσμενῶν σὺ γὰρ ὠμολόγησας, ἀληθείας τὴν γνῶσιν, καὶ Μαρτύρων σύσκηνος, δι' ἀθλήσεως ὤφθης, μεθ' ὧν δυσώπει πάντοτε Χριστόν, ὢ Ἰουστίνε, ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἠμῶν.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΟΣΙΩΝ ΑΓΙΟΡΕΙΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ - Oι όσιοι Αγιορείτες Πατέρες και οι σύγχρονοι Αγιορείτες

Απολυτίκιον Αγιορειτών Πατέρων

Ήχος Α'.

Τους του Άθω Πατέρας, και Αγγέλους εν σώματι,

Ομολογητάς και Οσίους, Ιεράρχας και Μάρτυρας,

τιμήσωμεν εν ύμνοις και ωδαίς, μιμούμενοι αυτών τας αρετάς,

η του Όρους πληθύς πάσα των Μοναστών, κραυγάζοντες ομοφώνως.

Δόξα τω στεφανώσαντι υμάς.

Δόξα τω αγιάσαντι.

Δόξα τω εν κινδύνοις ημών, προστάτας δείξαντι.

ὑπό Δημητρίου Ἰ. Κάτσουρα, Θεολόγου

  

Ὅλοι γνωρίζουμε λίγα ἤ περισσότερα πράγματα γιά τό Ἅγιον Ὄρος. Εἶναι ἰδιαίτερη εὐλογία γιά τήν πατρίδα μας τό γεγονός ὅτι τό Ἄγιον Ὄρος βρίσκεται στήν Ἑλληνική ἐπικράτεια, ὡς αὐτοδιοίκητο βεβαίως τμῆμα του. Τό Ἅγιον Ὄρος εἶναι τό περιβόλι τῆς Παναγίας. Στά ἁγιασμένα χωματά του ἀπό τότε πού τό εὐλόγησε ἡ Κυρία Θεοτόκος μέ τήν φυσική παρουσία της ἐβλάστησαν πολλά εὐωδιαστά πνευματικά ἄνθη. Πρόκειται γιά τούς Ἁγίους ἁγιορεῖτες Πατέρες, οἱ ὁποῖοι τιμῶνται ἐν συνάξει, ὅλοι μαζί κατά τήν σημερινή Κυριακή, δηλαδή τήν ἑπομένη Κυριακή τῆς Ἑορτῆς τῶν Ἁγίων Πάντων. Περισσότεροι ἀπό ἑκατό (100) εἶναι οἱ γνωστοί καί ἑπώνυμοι ἅγιοι πού ἀσκήτευσαν στό Ἄγιον Ὄρος. Ἀφαλῶς χιλιάδες θά εἶναι στήν μακραίωνη (χιλιόχρονη καί πλέον) ἱστορική πνευματική πορεία του οἱ ἁγιάσαντες καί οὐρανώσαντες τό Ὄρος Πατέρες.

 Πατριάρχες, Ἐπίσκοποι, Ἱερεῖς, μοναχοί, ἀσκητές, κυρίως, ἀλλά καί μάρτυρες συγκαταλέγονται μεταξύ τῶν Ἁγίων Ἁγιορειτῶν Πατέρων.

Άγιος Ερμείας 31 Μαΐου

Ο Άγιος Μάρτυς Ερμείας, ζούσε στα Κόμανα της Καππαδοκίας την εποχή του αυτοκράτορα των Ρωμαίων Αντωνίνου Πίου. Είχε από νεαρή ηλικία ενταχθεί στα στρατεύματα του Καίσαρα και γρήγορα ξεχώρισε για την γενναιότητα, την ανδρεία και το αγωνιστικό του φρόνημα, τα οποία αντλούσε από την πίστη του στον Ιησού Χριστό.
Την περίοδο της βασιλείας του Μάρκου Αυρήλιου (138 - 161 μ.Χ.) ξέσπασε μεγάλος διωγμός κατά των χριστιανών, μεταξύ δε των πρώτων που συνέλαβαν, ήταν και ο Ερμείας, αγνοώντας και τις μεγάλες του υπηρεσίες στην πατρίδα αλλά και τα σεβάσμια γηρατειά του. Οδηγήθηκε μπροστά στο Δούκα Σεβαστιανό, ο οποίος τον διέταξε να θυσιάσει τα είδωλα. Ο Άγιος όμως ακλόνητος και ακατάβλητος, αρνήθηκε να προδώσει τον Κύριό του και να θυσιάσει στα μιαρά ειδωλολατρικά ξόανα. Με τη γλυκύτητα δε πού τον διέκρινε, απάντησε στις προτροπές των τυράννων «Θα ήταν πολύ ανόητο σεβαστέ άρχοντά μου να αφήσω το φως και να προτιμήσω το σκοτάδι, να εγκαταλείψω την αλήθεια και να ασπασθώ το ψέμα, να παραιτηθώ από τη ζωή και να προτιμήσω το θάνατο. Θα ήταν λοιπόν παράλογο στο τέλος της ζωής μου να χάσω αυτά τα πολύτιμα αγαθά».
Τότε εξοργισμένος ο άρχοντας, διέταξε αφού τον βασανίσουν σκληρά, να τον ρίξουν στην πυρά. Με την επέμβαση όμως και τη χάρη του Θεού, ο Άγιος εξήλθε σώος και αβλαβής από όλα τα φρικτά βασανιστήρια. Τελικά αποκεφάλισαν χαρίζοντας του το στέφανο της δόξας το 160 μ.Χ.
Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Χριστῷ στρατευσάμενος, τῷ Βασιλεῖ τοῦ παντός, γενναίως διέκοψας, τὰς παρατάξεις ἐχθρῶν. Ἑρμεία πανένδοξε· σὺ γὰρ ἐγκαρτερήσας, πολυτρόποις αἰκίαις, ἤθλησας ἐν τῷ γήρᾳ, ὡς τοῦ Λόγου ὁπλίτης· ὧ πρέσβευε Ἀθλοφόρε, σώζεσθαι ἅπαντας.

Μεγάλη είναι η αξία του Μυστηρίου του Χρίσματος.

Και πρώτα, χριστήκατε στο μέτωπο για ν' απαλλαγείτε από την ντροπή την οποία έφερε παντού μαζί του ο πρώτος παραβάτης άνθρωπος, και για να έχετε ακάλυπτο το πρόσωπό σας και ν' αντικρίζετε τη δόξα του Κυρίου .

Μετά χριστήκατε στ' αυτιά, για ν' αποκτήσετε τ' αυτιά που έλεγε ο Ησαΐας. Και ο Κύριος που πρόσθετε αυτί για ν' ακούω, και για τα οποία ο Κύριος στο Ευαγγέλιο λέγει, όπως όποιος έχει αυτιά για ν' ακούει ας ακούει.

Έπειτα χριστήκατε στην όσφρηση, για να αισθάνεσθε το θεϊκό μύρο και να λέτε: Είμαστε ευωδία του Χριστού για τον Θεό, ανάμεσα σε όλους εκείνους που σώζονται.

Ύστερα από αυτά χριστήκατε στα στήθη, για να φορέσετε τον θώρακα της δικαιοσύνης και ν' αντιστέκεστε στις μεθοδείες του διαβόλου.

Γιατί, όπως ακριβώς ο Σωτήρας, μετά το βάπτισμα του και την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, βγαίνοντας στην έρημο αγωνίστηκε εναντίον του διαβόλου, έτσι και σείς, μετά το ιερό βάπτισμα και το χρίσμα, φορώντας την πανοπλία του Αγίου Πνεύματος, ν' αντιστέκεστε εναντίον της δυνάμεως του διαβόλου και ν' αγωνίζεστε λέγοντας: Όλα τα κατορθώνω με τη δύναμη του Χριστού.

Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων

 

Ο κόπος που γίνεται θησαυρός.

Ο άνθρωπος πολλές φορές νομίζει ότι οι θλίψεις του χάνονται μέσα στη σιωπή, ότι οι κόποι του μένουν απαρατήρητοι και τα δάκρυά του πέφτουν στη γη χωρίς καρπό. Όμως στην πνευματική ζωή τίποτε δεν χάνεται όταν προσφέρεται στον Θεό με πίστη και ταπείνωση. Κάθε στεναγμός που γεννιέται για την αγάπη του Χριστού, κάθε δοκιμασία που υπομένεται χωρίς γογγυσμό, κάθε αγώνας που δίνεται για τη διατήρηση της καθαρής συνειδήσεως, μετατρέπεται σε πολύτιμο θησαυρό ενώπιον του Κυρίου.

Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος μας διδάσκει ότι ο Θεός δεν έχει ανάγκη από τους κόπους μας. Είναι ο Παντοδύναμος Δημιουργός των πάντων. Εκείνο όμως που ευαρεστεί τον Θεό είναι η ελεύθερη προσφορά της καρδιάς μας. Όταν ο άνθρωπος υπομένει τις θλίψεις του με ευχαριστία και εμπιστοσύνη, τότε προσφέρει θυσία αγάπης. Και αυτή η θυσία ανοίγει μυστικά μονοπάτια της θείας χάριτος, τα οποία δεν γνωρίζει ο κόσμος.

Ο ίδιος ο Κύριος είπε: «Ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἕξετε· ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον». Η οδός των Αγίων δεν ήταν οδός ανέσεως αλλά σταυρού. Μέσα από τις δοκιμασίες γνώρισαν βαθύτερα τον Θεό και έγιναν μέτοχοι των ουρανίων δωρεών Του. Οι κρυφοί θησαυροί του Θεού δεν αποκαλύπτονται στην φιληδονία και την αμέλεια, αλλά στην υπομονή, την προσευχή και την εμπιστοσύνη στο άγιο θέλημά Του.

Ας μη φοβόμαστε λοιπόν όταν ο δρόμος στενεύει και η καρδιά δοκιμάζεται. Εκεί όπου ο άνθρωπος βλέπει μόνο πόνο, ο Θεός ετοιμάζει ευλογία. Εκεί όπου ο άνθρωπος μετρά δάκρυα, ο Θεός μετρά στεφάνια. Και εκεί όπου φαίνεται ότι όλα χάνονται, ανοίγονται οι θησαυροί της Βασιλείας Του για όσους Τον αγαπούν αληθινά.

Η υπομονή στις θλίψεις δεν είναι ήττα αλλά νίκη. Δεν είναι αδυναμία αλλά δύναμη πνευματική. Όποιος μένει πιστός στον Χριστό μέσα στις δοκιμασίες, γίνεται κοινωνός των ανεκφράστων δωρεών Του και κληρονόμος των αιωνίων αγαθών.

«Διὰ πολλῶν θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τὴν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ» (Πράξ. 14:22).

Μια στιγμή υπομονής για τον Χριστό αξίζει περισσότερο από πολλές ημέρες ανέσεως χωρίς Αυτόν.

Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος

Για όλους όσοι αγωνίζονται σιωπηλά, σηκώνουν τον προσωπικό τους σταυρό και συνεχίζουν να ελπίζουν στο έλεος του Θεού.

Μέσα από τις θλίψεις κρύβονται οι θησαυροί του Θεού.

Όσιος Ισαάκιος ο Ομολογητής ηγούμενος Μονής Δαλμάτων 30 Μαΐου

Ο Όσιος Ισαάκιος καταγόταν από την Συρία και έζησε στα χρόνια του βασιλιά Ουάλη (364 μ. Χ.), που ήταν υποστηρικτής των Αρειανών. Κάποτε οι Οστρογότθοι, παρά την απαγόρευση της κυβέρνησης, κατασκήνωσαν στη Θράκη και απειλούσαν την Κωνσταντινούπολη. Τότε ο Ουάλης αναγκάσθηκε να βαδίσει εναντίον τους.
Ο Ισαάκιος, που ήταν ηγούμενος στη Μονή Δαλμάτων, βγήκε και συνάντησε τον πολέμιο των ορθοδόξων Ουάλη, και αφού έπιασε από τα χαλινάρια το άλογο του, του είπε: «Άπόδος ταις ποίμναις τους αρίστους νομέας και λήψη την νίκην άπονητί ει δε τούτων μηδέν δεδρακώς παρατάξαιο, μαθήσει τη πείρα ότι σκληρόν το προς κέντρα λακτίζειν ούτε γαρ έπανήξεις και προσαπολέσεις την στρατιάν» (Πράξεις των Αποστόλων, κστ' 14). Δηλαδή, δώσε στά ποίμνια τους άριστους ποιμένες και χωρίς κόπους θα πάρεις τη νίκη. Αν, όμως, δεν αποδεχθείς αυτά που σου λέω και δε συμφωνήσεις μαζί τους, θα μάθεις από την πείρα ότι είναι σκληρό πράγμα να κλωτσάς στα καρφιά. Διότι ούτε εσύ πρόκειται να γυρίσεις από τον πόλεμο, και σύντομα θα χάσεις και το στράτευμα. Ο Ουάλης όχι μόνο δεν πείσθηκε από τα λόγια του ηγουμένου, αλλά αφού τον ειρωνεύθηκε, τον έριξε μέσα σε ένα κρημνώδες φαράγγι. Ο Ισαάκιος από θαύμα δεν έπαθε απολύτως τίποτα. Ο δε Ουάλης έπαθε αυτά που προφήτευσε ο Άγιος ηγούμενος.

Στις 9 Αυγούστου του 378 μ.Χ., διεξήχθη γύρω από την Αδριανούπολη σφοδρή μάχη, κατά την οποία ο αυτοκρατορικός στρατός κατατροπώθηκε, αφού φονεύθηκαν πολλοί από τους άριστους στρατηγούς του. Ο Ουάλης, καταφεύγοντας εντός αχυρώνος, για να σωθεί, κάηκε ζωντανός, μαζί με τον αρχιστράτηγό του.

Ως ηγούμενος παρευρέθηκε στη Β' Οικουμενική Σύνοδο, που συνήλθε στην Κωνσταντινούπολη το 381 μ.Χ., συντελώντας τα μέγιστα στην επιτυχία αυτής.

Προαισθανόμενος το τέλος του, αφού διόρισε διάδοχό του τον Όσιο Δαλμάτιο (τιμάται 3 Αυγούστου), κοιμήθηκε με ειρήνη σε βαθύ γήρας το 396 μ.Χ.

Η μνήμη του Οσίου Ισαάκιου επαναλαμβάνεται και στις 3 Αυγούστου.

Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Τύπος πέφηνας, τῆς ἐγκρατείας, καὶ ἑδραίωμα, τῆς Ἐκκλησίας, Ἰσαάκιε Πατέρων ἀγλάϊσμα· ἐν ἀρεταῖς γὰρ φαιδρύνας τὸν βίον σου, Ὀρθοδοξίας τὸν λόγον ἐτράνωσας. Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαο ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.