Υπάρχουν μάχες που πρέπει να δοθούν. Υπάρχουν στιγμές που ο άνθρωπος οφείλει να σταθεί απέναντι στην αδικία, στο ψεύδος, στην κακία και στην προσβολή της αλήθειας. Όμως υπάρχει ένας κίνδυνος πιο ύπουλος ακόμη κι από τον ίδιο τον εχθρό: να πολεμήσεις τόσο πολύ το σκοτάδι, ώστε στο τέλος να αφήσεις λίγο από το σκοτάδι να κατοικήσει μέσα σου.
Γι’ αυτό η Αγία Γραφή προειδοποιεί: «Μὴ νικῶ ὑπὸ τοῦ κακοῦ, ἀλλὰ νίκα ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ κακόν» (Ρωμ. 12,21).
Δεν αρκεί λοιπόν να νικήσεις το κακό. Πρέπει να το νικήσεις χωρίς να γίνεις όμοιός του.
Όταν σε μισούν, είναι εύκολο να πιστέψεις πως δικαιούσαι να μισήσεις. Όταν σε αδικούν, ο θυμός ψιθυρίζει πως τώρα έχεις δικαίωμα να ανταποδώσεις. Όταν απέναντί σου βρίσκεται ένας σκληρός άνθρωπος, η καρδιά κινδυνεύει να θεωρήσει τη δική της σκληρότητα δικαιοσύνη.
Μα ο Χριστός δεν μας δίδαξε να αντιγράφουμε τον τρόπο του εχθρού. Μας έδωσε δυσκολότερο δρόμο: «Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν… καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς» (Ματθ. 5,44).
Αυτό δεν σημαίνει αδυναμία. Δεν σημαίνει ότι αφήνεις την αδικία να περνά ατιμώρητη ούτε ότι παραιτείσαι από την αλήθεια. Σημαίνει ότι υπερασπίζεσαι το σωστό χωρίς να παραδίδεις την ψυχή σου στο πάθος.
Γιατί ο θυμός, ακόμη κι όταν ξεκινά από δίκαιη αφορμή, μπορεί εύκολα να γίνει αμαρτία. Γι’ αυτό ο Απόστολος Παύλος λέει: «Ὀργίζεσθε καὶ μὴ ἁμαρτάνετε… μηδὲ δίδοτε τόπον τῷ διαβόλῳ» (Εφ. 4,26-27).
Η πραγματική δύναμη δεν φαίνεται μόνο στο αν κατάφερες να νικήσεις εκείνον που σου έκανε κακό. Φαίνεται στο αν, μετά τη μάχη, η καρδιά σου παρέμεινε καθαρή. Στο αν η αλήθεια σου έμεινε αλήθεια και δεν μετατράπηκε σε εκδίκηση. Στο αν η δικαιοσύνη σου παρέμεινε δικαιοσύνη και δεν έγινε μίσος.
«Πάσῃ φυλακῇ τήρει σὴν καρδίαν» μας διδάσκει η Γραφή (Παρ. 4,23). Γιατί η μεγαλύτερη μάχη του ανθρώπου δεν διεξάγεται πάντοτε γύρω του. Πολύ συχνά διεξάγεται μέσα του.
Να αντιστέκεσαι λοιπόν στο κακό. Να υπερασπίζεσαι εκείνον που αδικείται. Να λες την αλήθεια όταν οι άλλοι σιωπούν. Να θέτεις όρια όταν χρειάζεται. Αλλά κάθε τόσο να στρέφεσαι και προς τα μέσα και να ρωτάς τον εαυτό σου:
«Τι άνθρωπος γίνομαι μέσα από αυτή τη μάχη;»
Διότι υπάρχει και ένας εχθρός που δεν φαίνεται. Είναι η υπερηφάνεια που γεννιέται όταν νομίσουμε πως εμείς είμαστε πάντοτε οι δίκαιοι. Γι’ αυτό και ο Απόστολος προειδοποιεί: «Ὁ δοκῶν ἑστάναι βλεπέτω μὴ πέσῃ» (Α΄ Κορ. 10,12).
Μπορεί να νικήσεις έναν αντίπαλο και να χάσεις την ειρήνη σου. Μπορεί να αποδείξεις πως είχες δίκιο και να χάσεις την αγάπη σου. Μπορεί να πολεμήσεις ένα τέρας και, αν δεν φυλάξεις την καρδιά σου, να αρχίσεις αθόρυβα να του μοιάζεις.
Γι’ αυτό ο χριστιανικός αγώνας δεν είναι μόνο να καταπολεμήσουμε το κακό που βρίσκεται απέναντί μας.
Είναι να μην επιτρέψουμε στο κακό που πολεμάμε να γεννηθεί μέσα μας.
Να αγωνίζεσαι, λοιπόν, με ανδρεία· αλλά και με προσευχή. Με αλήθεια· αλλά χωρίς μίσος. Με σταθερότητα· αλλά χωρίς σκληροκαρδία.
Και όταν η μάχη γίνει βαριά, να θυμάσαι πως η μεγαλύτερη νίκη δεν είναι να δεις τον εχθρό σου να πέφτει.
Είναι να φτάσεις στο τέλος και να έχεις ακόμη μέσα σου Χριστό.
Αν αυτός ο λόγος άγγιξε την καρδιά σου, κράτησέ τον για τη στιγμή που ο θυμός θα προσπαθήσει να σε πείσει πως το κακό νικιέται με περισσότερο κακό. Και μοιράσου τον με έναν άνθρωπο που δίνει τη δική του δύσκολη μάχη.












