Τό διά κολλύβων Θαῦμα τοῦ Ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Τήρωνος

σχολιο ιστολογιου μας:βαση αυτου του θαυματος στο οποιο ο ιδιος ο Θεος δεν επετρεψε να μολυνθουν οι Χριστιανοι τρωγοντας απο τα ειδωλοθυτα βασιζεται και ο αγωνας μας εναντια στα σφραγισμενα (με μπαρ κοουντ) τροφιμα τα οποια μολυνουν υποχρεωτικα πια οι περισσοτερες εταιρειες τροφιμων.

Τό διά κολλύβων Θαῦμα τοῦ Ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Τήρωνος

Όταν έγινε βασιλιάς ο Ιουλιανός ο Παραβάτης (361-363) έκανε πολλά και διάφορα εναντίον των Χριστιανών και προσπάθησε να αναστήσει την παλαιά ειδωλολατρική θρησκεία των Ελλήνων. Στην εποχή του είχαν ουσιαστικά ξαναρχίσει οι διωγμοί των Χριστιανών και τα βασανιστήρια...

Ο Ιουλιανός, γνώριζε πολύ καλά τα ήθη των Χριστιανών και ότι την πρώτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής τηρούν αυστηρή νηστεία και εξαγνίζονται μ' αυτή και τη θερμή προσευχή. Θέλησε, λοιπόν, να τους μιάνει με τις ειδωλολατρικές θυσίες. Γι' αυτό και κάλεσε τον έπαρχο της πόλεως και του ανέθεσε να επιβλέψει στην εκτέλεση της εξής εντολής του: Να σηκωθούν από την αγορά όλα τα τρόφιμα και να μην υπάρχουν σ' αυτήν παρά μόνον εκείνα πού θα ήταν ραντισμένα με το αίμα των θυσιών πού έγιναν στα είδωλα. Με τον τρόπο αυτό αναγκαστικά, ή θα αγόραζαν όλοι να φάνε και έτσι να γευθούν από τη θυσία προς τους θεούς, ή αν δεν υπακούσουν, να πεθάνουν από την πείνα.

Ο έπαρχος έθεσε αμέσως σε εφαρμογή τη διαταγή του Ιουλιανού και αποσύρθηκαν από την αγορά τα τρόφιμα. Αντικαταστάθηκαν βέβαια από τα μιασμένα από τις θυσίες τρόφιμα. Φάνηκε έτσι προς στιγμήν ότι κέρδιζε ο διάβολος, ο υποκινητής και εμπνευστής και Πατέρας του Ιουλιανού. Ο Θεός όμως είναι και Παντοδύναμος και Πάνσοφος. Δεν άφησε ούτε εγκατέλειψε το λαό Του. Για τη σωτηρία του από τις μεθοδείες του διαβόλου έστειλε το Μεγαλομάρτυρά Του Θεόδωρο, πραγματικά ως δώρο Θεού για να Τον δοξάσει με ένα θαύμα.

Και παρουσιάζεται ο Άγιος στον Πατριάρχη Ευδόξιο (360-369) και του φανερώνει το σχέδιο του Ιουλιανού με τα έξης λόγια:

Άγιος Ονήσιμος ο Απόστολος 15 Φεβρουαρίου

Ο Άγιος Ονήσιμος, ένας από τους εβδομήκοντα Αποστόλους, ήταν δούλος στο σπίτι του Ρωμαίου άρχοντα Φιλήμονος, ο οποίος καταγόταν από την Φρυγία και έγινε Χριστιανός από τον Απόστολο Παύλο. Ο Ονήσιμος έφυγε κρυφά από τον κύριό του και μετέβη στη Ρώμη σε επίσκεψη του Αποστόλου Παύλου. Έτσι αφιερώθηκε στη Διακονία της Εκκλησίας και των Χριστιανών. Ο Παύλος τον απέστειλε πίσω στον Φιλήμονα με επιστολή του, στην οποία ανέφερε για τον Άγιο Ονήσιμο τα ακόλουθα: «Τέτοιος που είμαι, εγώ ο Παύλος ο ηλικιωμένος, και τώρα φυλακισμένος του Ιησού Χριστού, σε παρακαλώ για το παιδί μου, τον Ονήσιμο, ο οποίος άλλοτε σου ήταν άχρηστος, τώρα όμως είναι χρήσιμος και σε εσένα και σε εμένα. Σου τον αποστέλλω πάλι και συ δέξου αυτόν που είναι η καρδιά μου. Θα ήθελα να τον κρατήσω κοντά μου, για να με υπηρετεί, αντί σου, στην φυλακή που είμαι χάριν του Ευαγγελίου, αλλά δεν ήθελα να κάνω τίποτε χωρίς την δική σου συγκατάθεση, για να μην γίνει η αγαθή σου πράξη αναγκαστικά αλλά με την θέλησή σου. Ίσως γι' αυτό αποχωρίσθηκε προσωρινά από εσένα, για να τον έχεις παντοτινά, όχι πλέον σαν δούλο, αλλά περισσότερο από δούλο, σαν αδελφό αγαπητό, ιδιαίτερα για μένα, πόσο μάλλον για σένα και σαν άνθρωπο και σαν Χριστιανό. Εάν λοιπόν, με θεωρείς φίλο, δέξου τον σαν να ήμουν εγώ».

Ο Απόστολος Ονήσιμος επανέκαμψε στη Ρώμη προς τον Απόστολο Παύλο και τον διακονούσε. Μετά το μαρτύριο του Αποστόλου Παύλου συνελήφθη υπό του επάρχου Ρώμης Τερτύλου και εξορίσθηκε στους Ποτιόλους της Ιταλίας. Όμως ο Ονήσιμος συνέχισε με ζήλο να κηρύττει τον Λόγο του Θεού. Όταν ο έπαρχος Τέρτυλος επισκέφθηκε τον τόπο εξορίας του και πληροφορήθηκε τη χριστιανική του δράση, διέταξε να συλληφθεί ο Άγιος και να βασανισθεί. Τον κτύπησαν αλύπητα και με ραβδισμούς του έσπασαν τα σκέλη. Στο τέλος, μετά από φρικώδεις βασάνους, ο Άγιος Ονήσιμος μαρτύρησε και έλαβε το στεφάνι του μαρτυρίου. Το τίμιο λείψανό του παρέλαβε και ενταφίασε μια πλούσια αλλά ευσεβής Ρωμαία Χριστιανή.

Ναός προς τιμήν του Αγίου Αποστόλου Ονησίμου είχε ανεγερθεί κατά τον 10ο αιώνα μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη.

.

Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος α’. Τῆς Ἐρήμου πολίτης.
Ταὶς ἀκτίσι τοῦ Παύλου φωτισθεῖς τὴν διάνοιαν, ὤφθης ὑπηρέτης τοῦ Λόγου καὶ Ἀπόστολος ἔνθεος καὶ ὄνησιν ἐβράβευσας ζωῆς, Ὀνήσιμε θεράπων τοῦ Χριστοῦ, διὰ λόγων καὶ θαυμάτων θεοπρεπῶν, τοὶς πίστει ἐκβοώσι σοι, δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι φαιδρῶς, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργούντι διὰ σοῦ, πάσιν ἰάματα.

 

Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΚΑΘΙΣΤΟΥ ΥΜΝΟΥ

«Κάθε Παρασκευή των πέντε πρώτων εβδομάδων της Μ. Τεσσαρακοστής, χαρμόσυνα χτυπούν οι καμπάνες των Εκκλησιών, καλώντας τους Χριστιανούς να τιμήσουν την Πάναγνη Μητέρα του Χριστού ψάλλοντας, τμηματικά, τον Ακάθιστο Ύμνο».

Τί είναι ο Ακάθιστος Ύμνος, γνωστός στους περισσότερους ως «οι Χαιρετισμοί της Παναγίας»;

Είναι ένας ύμνος, ένα «τραγούδι», ξεχείλισμα ευγνωμοσύνης και αγάπης του Ορθόδοξου λαού, αφιερωμένο στην Μητέρα Παναγία, που προστρέχει σε κάθε ανάγκη του.
Ονομάστηκε «Ακάθιστος», επειδή, όταν ψαλλόταν για πρώτη φορά στην Κωνσταντινούπολη, ο λαός ήταν όρθιος και προσευχόταν όλη τη νύχτα με βαθιά κατάνυξη.

Τι γεγονότα όμως προηγήθηκαν ώστε να ψάλλουν όλοι εκείνο το βράδυ, με ιδιαίτερη ευλάβεια, αυτόν τον υπέροχο ύμνο στην Παναγία μας; Ποια είναι η πραγματική ιστορία του Ακάθιστου Ύμνου;
Βρισκόμαστε στην όμορφη Κωνσταντινούπολη το 626 μ.Χ. Αυτοκράτορας είναι ο ευσεβής Ηράκλειος, που λείπει μακριά στην Περσία, όπου πολεμά για να πάρει πίσω τον Τίμιο Σταυρό, που οι Πέρσες άρπαξαν από την Ιερουσαλήμ.
Ενώ τα μάτια όλων είναι στραμμένα στα μακρινά σύνορα του Κράτους, εκεί που μάχεται ο Αυτοκράτορας με όλο το στρατό, θλιβερές ειδήσεις κάνουν τους κατοίκους της Πόλης να αγωνιούν για την τύχη τους.
Η Πόλη, γυμνή από στρατό, εκτός από μια μικρή φρουρά με αρχηγό τον Φρούραρχο Βώνο, με ανυπεράσπιστα τα γυναικόπαιδα, τους γέρους και τους άρρωστους, πολιορκείται από έναν ύπουλο εχθρό, τους Αβάρους. Ο βασιλιάς τους, Χαγάνος, συνθηκολογεί με τους Πέρσες και έρχεται τη στιγμή που η πόλη είναι ανοχύρωτη από ανθρώπινο δυναμικό, με σκοπό να την καταλάβει, καταπατώντας τη συνθήκη που είχε κάνει με τον Ηράκλειο.
Δεν φτάνει αυτό αλλά στρέφει την περιφρόνησή του όχι μόνο στο λαό αλλά και στον αληθινό Θεό. Στις ικεσίες της αντιπροσωπείας που ζητά κατανόηση, η απάντηση είναι σαρκαστική:

Πόσο αγαπάει η Παναγία μας τους Χαιρετισμούς;

 

Το έτος 620 οι Πέρσες από την Ανατολή και οι Άβαροι από την Δύση ήρθαν με πολυάριθμο στρατό και επολιόρκησαν την Κωνσταντινούπολη, ενώ απουσίαζε ο βασιλιάς Ηράκλειος. Ξαφνικά φοβερός ανεμοστρόβιλος συνέτριψε τα πλοία, τα δε πτώματα εξέβρασε μπροστά στο Ναό των Βλαχερνών, που τιμάται επ’ ονόματι της Θεοτόκου. Έτσι ο λαός πήρε θάρρος και νίκησαν τους βαρβάρους.
Το βράδυ συγκεντρώθηκαν όλοι στο Ναό της Θεοτόκου των Βλαχερνών και κανένας τους δεν εκάθισε και όλη την νύχτα απέδωσαν εις την Θεοτόκον, τον ευχαριστήριο ύμνο, που ονομάστηκε Ακάθιστος. Τους δε οίκους της Θεοτόκου ή Χαιρετισμούς, άλλοι λένε ότι τους εποίησε ο Πατριάρχης Σέργιος της Κωνσταντινουπόλεως τότε και άλλοι ο Γεώργιος ο Πισίδης, χαρτοφύλαξ της Μεγάλης Εκκλησίας.
Οι Χαιρετισμοί είναι ο υψηλότερος, ο οσιότερος και θεοπρεπέστερος Ύμνος προς την Υπεραγία Θεοτόκο και πολύ ευχαριστείται με την ανάγνωση τούτων και παρέχει τη Χάρη και την Βοήθεια της σε εκείνους, που τους αναγιγνώσκουν, καθώς και η ίδια το είπε σε πολλούς αγίους:
«όστις Με χαιρετίζει μίαν φοράν την ημέραν με τους Χαιρετισμούς, τους οποίους πολύ αγαπώ, θα τον προστατεύω, θα τον διαφυλάττω από παν κακόν, θα τον επιβλέπω καθ’ όλην την ζωή του και εν εκείνη την ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας, θα τον υπερασπισθώ ενώπιον του Υιού μου».
Μετά από αυτά, θα πρέπει όλοι μας από σήμερα να αναγιγνώσκουμε τους Χαιρετισμούς της Παναγίας μας όσες περισσότερες φορές μπορούμε την ημέρα και σε κάθε περίσταση θλίψεως και ανάγκης καθότι «πολλά ισχύει δέησις Μητρός πρός ευμενείαν Δεσπότου».

ΟΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

ΟἹ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΊ ΕἸΣ ΤΉΝ ὙΠΕΡΑΓΊΑΝ ΘΕΟΤΌΚΟΝ

Ἦχος πλ. δ' Αὐτόμελον. 

Τὸ προσταχθὲν μυστικῶς λαβὼν ἐν γνώσει, ἐν τῇ σκηνη τοῦ Ἰωσήφ σπουδῇ ἐπέστη ὁ Ἀσώματος, λέγων τη Ἀπειρογάμω: ὁ κλινας τη καταβάσει τοὺς οὐρανούς χωρεῖται ἀναλλοιώτως ὅλος ἐν σοί. Ὃν καὶ βλέπων ἐν μήτρᾳ σου λαβόντα δούλου μορφήν, ἐξίσταμαι κραυγάζειν σοι, Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε!

Ἦχος πλ. δ' Αὐτόμελον. 

Τη ὑπερμάχω στρατηγῶ τὰ νικητήρια, ὡς λυτρωθεῖσα τῶν δεινῶν, εὐχαριστήρια, ἀναγράφω σοὶ ἡ Πόλις σου, Θεοτόκε, ἀλλ' ὦς ἔχουσα τὸ κράτος ἀπροσμάχητον, ἐκ παντοίων μὲ κινδύνων ἐλευθέρωσον ἵνα κράζω σοί, Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Ὁ Ἱερεὺς ἱστάμενος εἰς τὸν σωλέα πρὸ τῆς εἰκόνος τῆς Θεοτόκου, ἀπαγγέλλει ἐμμελῶς τὴν στάσιν τῶν Χαιρετισμῶν.

ΣΤΑΣΙΣ Α'.

Ἄγγελος πρωτοστάτης οὐρανόθεν ἐπέμφθη, εἰπεῖν τῇ Θεοτόκῳ τὸ χαῖρε (γ΄)
Υπεραγία Θεοτόκε σωσον ημας· καὶ σὺν τῇ ἀσωμάτῳ φωνῇ, σωματούμενόν σε θεωρῶν, Κύριε͵ ἐξίστατο καὶ ἵστατο κραυγάζων πρὸς αὐτὴν τοιαῦτα: Χαῖρε͵ δι΄ ἧς ἡ χαρὰ ἐκλάμψει·  χαῖρε͵ δι΄ ἧς ἡ ἀρὰ ἐκλείψει·  χαῖρε͵ τοῦ πεσόντος Ἀδὰμ ἡ ἀνάκλησις· χαῖρε͵ τῶν δακρύων τῆς Εὔας ἡ λύτρωσις·  χαῖρε͵ ὕψος δυσανάβατον ἀνθρωπίνοις λογισμοῖς·  χαῖρε͵ βάθος δυσθεώρητον καὶ ἀγγέλων ὀφθαλμοῖς·  χαῖρε͵ ὅτι ὑπάρχεις βασιλέως καθέδρα·  χαῖρε͵ ὅτι βαστάζεις τὸν βαστάζοντα πάντα·  χαῖρε͵ ἀστὴρ ἐμφαίνων τὸν ἥλιον·  χαῖρε͵ γαστὴρ ἐνθέου σαρκώσεως·  χαῖρε͵ δι΄ ἧς νεουργεῖται ἡ κτίσις· χαῖρε͵ δι΄ ἧς βρεφουργειται ο Κτίστης· Χαῖρε͵ νύμφη ἀνύμφευτε.
Βλέπουσα ἡ ἁγία ἑαυτὴν ἐν ἁγνείᾳ φησὶ τῷ Γαβριὴλ θαρσαλέως· Τὸ παράδοξόν σου τῆς φωνῆς δυσπαράδεκτόν μου τῇ ψυχῆ φαίνεται· ἀσπόρου γὰρ συλλήψεως τὴν κύησιν πως λέγεις; κράζων· Ἀλληλούϊα.

Γνῶσιν ἄγνωστον γνῶναι ἡ Παρθένος ζητοῦσα ἐβόησε πρὸς τὸν λειτουργοῦντα· Ἐκ λαγόνων ἁγνῶν υἱὸν πῶς ἐστὶ τεχθῆναι δυνατόν; λέξον μοι. πρὸς ἣν ἐκεῖνος ἔφησεν ἐν φόβῳ πρὶν κραυγάζων οὕτω· Χαῖρε͵ βουλῆς ἀπορρήτου μύστις͵ χαῖρε͵ σιγῇ δεομένων πίστις·  χαῖρε͵ τῶν θαυμάτων Χριστοῦ τὸ προοίμιον͵ χαῖρε͵ τῶν δογμάτων αὐτοῦ τὸ κεφάλαιον· χαῖρε͵ κλῖμαξ ἐπουράνιε͵ δι΄ ἧς κατέβη ὁ Θεός·  χαῖρε͵ γέφυρα μετάγουσα τοὺς ἐκ γῆς πρὸς οὐρανόν· χαῖρε͵ τὸ τῶν ἀγγέλων πολυθρύλητον θαῦμα·  χαῖρε͵ τὸ τῶν δαιμόνων πολυθρήνητον τραῦμα·  χαῖρε͵ τὸ φῶς ἀρρήτως γεννήσασα·  χαῖρε͵ τὸ πῶς μηδένα διδάξασα·  χαῖρε͵ σοφῶν ὑπερβαίνουσα γνῶσιν·  χαῖρε͵ πιστῶν καταυγάζουσα φρένας· Χαῖρε͵ νύμφη ἀνύμφευτε.

Η Πνευματική Χειριστικότητα ως Πάθος της Εξουσίας...

«Ος αν θέλη εν υμίν μέγας γενέσθαι, έσται υμών διάκονος». Ο λόγος του Κυρίου θέτει το κριτήριο της αληθινής πνευματικής ζωής. Όπου υπάρχει επιθυμία ελέγχου, επιβολής και κατεύθυνσης των άλλων χωρίς διακονικό φρόνημα, εκεί δεν ενεργεί το Πνεύμα της ταπεινώσεως αλλά το πάθος της φιλαρχίας.

Η χειριστική συμπεριφορά δεν έχει φύλο. Μπορεί να εκφραστεί από άνδρα ή από γυναίκα, από λαϊκό ή από πρόσωπο που εμφανίζεται ως ιδιαίτερα ευσεβές. Όταν κάποιος χρησιμοποιεί τον λόγο του Θεού για να πιέσει συνειδήσεις, όταν παρεμβαίνει σε σχέσεις, όταν κατευθύνει αποφάσεις τρίτων, όταν δημιουργεί κύκλους επιρροής και μεταφέρει λόγια ώστε να ελέγχει καταστάσεις, τότε πρόκειται για πνευματική αυθαιρεσία.

Ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος επισημαίνει ότι η υπερηφάνεια γεννά πλάνη. Ο άνθρωπος που δεν έχει καθαρίσει την καρδιά του, αλλά επιθυμεί να καθοδηγεί τους άλλους, κινδυνεύει να μετατρέψει την πίστη σε εργαλείο προσωπικής ισχύος. Μπορεί να φαίνεται ζηλωτής, να ομιλεί περί ορθοδοξίας, να επισημαίνει λάθη των άλλων, αλλά αν δεν έχει διάκριση και ταπείνωση, ο ζήλος του γίνεται σκληρότητα.

Η χειριστικότητα συχνά κρύβεται πίσω από φράσεις όπως «το λέω για το καλό σου» ή «πρέπει να κάνεις υπακοή». Όμως η αληθινή υπακοή έχει συγκεκριμένη εκκλησιαστική τάξη. Ο πνευματικός πατέρας έχει ευθύνη καθοδήγησης. Κανείς άλλος δεν μπορεί να αναλαμβάνει άτυπο ρόλο ελέγχου. Όταν κάποιος πιέζει, διαμορφώνει παρασκηνιακά αποφάσεις ή δημιουργεί εξαρτήσεις, τότε η συμπεριφορά του δεν είναι πνευματική αλλά εξουσιαστική.

Ο απόστολος Παύλος γράφει ότι «ζήλον Θεού έχουσιν, αλλ’ ου κατ’ επίγνωσιν». Ο ζήλος χωρίς επίγνωση γεννά φανατισμό. Η χειριστική συμπεριφορά τρέφεται από την ανάγκη να αισθάνεται ο άνθρωπος απαραίτητος και κεντρικός. Θέλει να γνωρίζει τα πάντα, να έχει λόγο για όλους, να επηρεάζει ακόμη και πνευματικούς. Όμως η Εκκλησία δεν είναι πεδίο προσωπικής κυριαρχίας. Είναι σώμα Χριστού.

Η αληθινή πνευματικότητα δεν ασκεί πίεση. Δεν προκαλεί φόβο. Δεν δημιουργεί ενοχές για να επιβάλει επιλογές. Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος διδάσκει ότι η ταπείνωση είναι το ένδυμα της θεότητος. Όπου υπάρχει ταπείνωση, υπάρχει ελευθερία. Όπου υπάρχει χειρισμός, υπάρχει σκοτισμός.

Η θεραπεία απέναντι σε τέτοιες συμπεριφορές δεν είναι η οργή αλλά η διάκριση. Ο πιστός οφείλει να θέτει καθαρά όρια. Να μη δέχεται καθοδήγηση από πρόσωπα που δεν έχουν ευλογία. Να μη συμμετέχει σε κύκλους παρασκηνίου. Να παραμένει σταθερός στην εκκλησιαστική τάξη.

Η χειριστικότητα, είτε προέρχεται από άνδρα είτε από γυναίκα, είναι πάθος της καρδιάς. Η ταπείνωση είναι αρετή του Αγίου Πνεύματος. Και μόνο όπου βασιλεύει η ταπείνωση, υπάρχει αληθινή ειρήνη.

Η πνευματική ζωή δεν είναι έλεγχος των άλλων. Είναι αγώνας μετανοίας για τον εαυτό.

Η γλυκύτητα της προθέσεως

«Ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρηστεύεται… οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς» γράφει ο Απόστολος Παύλος στην Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του. Και ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει πως τίποτε δεν ενώνει τόσο βαθιά τους ανθρώπους όσο η υπομονή που γεννιέται από την αγάπη. Μέσα σε αυτή τη βεβαιότητα ριζώνει και η μικρή, ταπεινή ιστορία που φωτίζει μια μεγάλη αλήθεια.

Σε μια σκήτη του Αγίου Όρους, ένας υποτακτικός, απλός και άπειρος, θέλησε να αναπαύσει τον Γέροντά του. Πήγε στο βουνό, μάζεψε χόρτα με κόπο και προθυμία, άναψε φωτιά, τα έβρασε και τα πρόσφερε με παιδική χαρά. Δεν γνώριζε όμως ότι τα χόρτα ήταν πικρά, σχεδόν αφόρητα στη γεύση. Ο Γέροντας έφαγε σιωπηλά όλο το πιάτο του, χωρίς να παραπονεθεί, χωρίς να δείξει δυσαρέσκεια. Όταν ο υποτακτικός δοκίμασε και ένιωσε την πικράδα, ταράχθηκε. Γιατί δεν του είπε τίποτε; Γιατί δεν τον διόρθωσε;

Η απάντηση του Γέροντος δεν ήταν απλώς λόγος καλοσύνης, αλλά θεολογία βιωμένη. Του είπε ότι τον έθρεψε η γλυκύτητα της προθέσεως, όχι η γεύση των χόρτων. Εκεί όπου ο κόσμος σταματά στην ύλη, ο άνθρωπος του Θεού βλέπει την καρδιά. Εκεί όπου ο εγωισμός αναζητεί την ευκολία, η αγάπη αναζητεί τον άλλον.

Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής γράφει

Ο μοναχός που κάθε βράδυ καθάριζε κρυφά παπούτσια

«Ὁ θέλων εἶναι πρῶτος, ἔσται πάντων διάκονος». Ο λόγος αυτός του Κυρίου δεν είναι σχήμα ρητορικό, αλλά τρόπος ζωής. Δεν μετριέται σε ύψη αξιωμάτων, αλλά σε βάθη ταπεινώσεως. Στην αφάνεια γεννιέται η αληθινή δόξα, εκεί όπου ο άνθρωπος παύει να ζητά να φαίνεται και επιθυμεί μόνο να αγαπά.

Σε ένα μεγάλο κοινόβιο μοναστήρι, μέσα στη σιωπή της νύχτας και στο άγρυπνο βλέμμα των καντηλιών, συνέβαινε κάτι που κανείς δεν μπορούσε να εξηγήσει. Τα παλιά και λασπωμένα παπούτσια των αδελφών, που έμεναν έξω από τα κελλιά ύστερα από τον κόπο της ημέρας, κάθε πρωί βρίσκονταν καθαρισμένα, γυαλισμένα, τακτοποιημένα με προσοχή. Κανείς δεν γνώριζε το χέρι που υπηρετούσε τόσο διακριτικά.

Ένας νεαρός μοναχός, με ζήλο αλλά και απορία, αποφάσισε να μείνει άγρυπνος. Κρύφτηκε σε μια γωνιά του διαδρόμου και περίμενε. Όταν η νύχτα βάρυνε και όλα ησύχασαν, είδε έναν από τους πιο ηλικιωμένους Γέροντες της Μονής να εξέρχεται αθόρυβα από το κελλί του. Το πρόσωπό του ήταν φωτισμένο από εσωτερική ειρήνη. Πήγαινε από πόρτα σε πόρτα, έπαιρνε τα λερωμένα υποδήματα, τα καθάριζε με επιμέλεια, άλειφε το δέρμα για να μαλακώσει, και τα τοποθετούσε πάλι στη θέση τους με ευλάβεια, σαν να αγγίζει ιερά σκεύη.

Ο νεαρός συγκλονίστηκε. Την επόμενη ημέρα, με δέος αλλά και αγάπη, πλησίασε τον Γέροντα και τον ρώτησε γιατί ένας τόσο πνευματικός άνθρωπος καταγίνεται σε τόσο ταπεινή εργασία, και μάλιστα κρυφά. Ο Γέροντας ύψωσε απαλά το δάχτυλο στα χείλη και ψιθύρισε, με βλέμμα γεμάτο πραότητα, να μη χαλάσει τη χαρά του. Όσο καθαρίζει τη λάσπη από τα παπούτσια των αδελφών, παρακαλεί τον Θεό να καθαρίσει τη λάσπη από τη δική του ψυχή. Και αφού δεν αξιώθηκε να πλύνει τα πόδια τους όπως ο Χριστός στον Μυστικό Δείπνο, πλένει τουλάχιστον τα παπούτσια τους.

Η πράξη αυτή δεν ήταν απλώς μια εργασία. Ήταν προσευχή εν κινήσει. Ήταν άσκηση αθέατη, μαρτύριο γλυκύ, διακονία χωρίς μάρτυρες. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει ότι η ταπείνωση είναι ρίζα όλων των αγαθών. Εκείνος που σκύβει μπροστά στον αδελφό, υψώνεται ενώπιον του Θεού. Η κρυφή διακονία καθαρίζει την καρδιά περισσότερο από κάθε λόγο περί αρετής.

Η ταπείνωση δεν διακηρύσσεται. Ζει. Δεν ζητά αναγνώριση. Τρέφεται από τη σιωπή. Εκεί, στα υγρά λιθόστρωτα της Μονής, ανάμεσα σε βούρτσες και παλιά υποδήματα, γεννιόταν μια θεολογία πράξεως. Η λάσπη των δρόμων γινόταν καθρέφτης της λάσπης της ψυχής, και το γονάτισμα του σώματος γινόταν ανόρθωση της καρδιάς.

Όποιος επιθυμεί να βρει τον Χριστό, δεν Τον συναντά μόνο στα υψηλά νοήματα, αλλά και στα χαμηλά γόνατα της διακονίας. Η καθαρή ψυχή αρχίζει από καθαρές πράξεις. Και ο δρόμος της σωτηρίας περνά από την πόρτα του αδελφού.

Να μαθαίνουμε να σκύβουμε, για να μάθουμε να αγαπάμε.

Στην αθέατη διακονία κρύβεται η μεγαλύτερη χαρά της ψυχής.

Όσιος Αυξέντιος ο εν τω Όρει 14 Φεβρουαρίου

Ο Όσιος Αυξέντιος καταγόταν από την Συρία. Έζησε στην Κωνσταντινούπολη επί αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β' του Μικρού (408 - 450 μ.Χ.) και κατείχε το αξίωμα του σχολαρίου του στρατηλάτου.
Η φιλήσυχη και φιλομόναχη διάθεσή του και η αγάπη του για τον ασκητικό βίο, τον οδήγησε στο να γίνει μοναχός. Εγκατέλειψε λοιπόν τις τιμές και τα αξιώματά του και αποσύρθηκε σε όρος πετρώδες της Χαλκηδόνος, την Οξεία Πέτρα, όπου και ασκήτευε, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με την μελέτη και σπουδή της Αγίας Γραφής. Τόση δε ήταν η φήμη του για τις σπάνιες αρετές και την βαθιά θεολογική μόρφωσή του, ώστε προσκλήθηκε στην Δ' Οικουμενική Σύνοδο, που συνεκλήθη το έτος 451 μ.Χ. στην Χαλκηδόνα για να καταδικάσει τις κακοδοξίες του Ευτυχούς.
Στο ασκητήριό του καθημερινά προσέρχονταν πολλοί, για να λάβουν την ευλογία του, μεταξύ των οποίων και πολλοί πλούσιοι που του έφερναν τροφές και δώρα.
Αλλά εκείνος χρησιμοποιούσε για τον εαυτό του λίγο ψωμί για τη συντήρησή του και κερί για το παρεκκλήσι του. Τα υπόλοιπα τα διαμοίραζε στους πτωχούς. Ο σεβασμός προς τον Όσιο έγινε αιτία να ιδρυθεί στους πρόποδες του βουνού γυναικεία μονή.
Ο Άγιος Θεός αξίωσε τον Άγιο Αυξέντιο του χαρίσματος της θαυματουργίας και έτσι επιτέλεσε πολλά θαύματα. Ο Όσιος κοιμήθηκε με ειρήνη μεταξύ των ετών 470 - 472 μ.Χ. Στο Συναξάριο της Κωνσταντινούπολης αναφέρεται ότι το τίμιο λείψανο του Αγίου κατατέθηκε στον ευκτήριο οίκο της γυναικείας μονής που ίδρυσε και η οποία ονομαζόταν Τριχιναρία. Η Σύναξη αυτού ετελείτο στη μονή του Καλλιστράτου εντός της Κωνσταντινουπόλεως.
Απολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ήχος πλ. α’. Τον συνάναρχον Λόγον.
Ώσπερ φοίνιξ ηυξήνθης Πάτερ υψίκομος, δικαιοσύνης εκφέρων τους ψυχοτρόφους καρπούς, συ γαρ βίον ιερόν πολιτευσάμενος, της Εκκλησίας στηριγμός, και θαυμάτων αυτουργός, Αυξέντιε ανεδείχθης, διά παντός ικετεύων, ελεηθήναι τας ψυχάς ημών.

Ο Θεός δεν χαρίζει χωρίς να παιδαγωγεί

«Ὅπου γὰρ ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις» γράφει ο Απόστολος Παύλος. Στον ίδιο όμως δρόμο της χάριτος προηγείται συχνά η δοκιμασία. Η πνευματική ζωή δεν είναι πορεία άνεσης αλλά σταυρικής μαθητείας. Ο Αββάς Ισαάκ ο Σύρος διδάσκει ότι οι μεγάλοι πειρασμοί προμηνύουν μεγάλα χαρίσματα και ότι η ψυχή που προοδεύει συναντά αναλογικά εντονότερες θλίψεις.

Όταν ο άνθρωπος βαδίζει στον ασκητικό δρόμο και βρίσκει ειρήνη αμετάβλητη χωρίς εσωτερικό αγώνα, χρειάζεται προσοχή. Οι Άγιοι δεν περπάτησαν μονοπάτι ανέφελο. Τα πόδια τους γνώρισαν την πέτρα, το δάκρυ, την πάλη με τους λογισμούς. Όσο πλησιάζει κανείς την πολιτεία του Θεού, τόσο δυναμώνει ο πειρασμός. Όχι ως τιμωρία, αλλά ως σφραγίδα ότι η χάρη εργάζεται μυστικά μέσα του. Η ένταση της δοκιμασίας γίνεται σημείο ότι η ψυχή ανέβηκε ένα σκαλοπάτι πιο ψηλά.

Δεν πρόκειται εδώ για κοσμικές δυσκολίες ή απλές σωματικές δοκιμασίες. Πρόκειται για τις λεπτές και βαθείες θλίψεις που αρμόζουν σε όσους ζητούν την ησυχία της καρδιάς. Εκεί όπου ο λογισμός πολεμά, όπου η υπομονή δοκιμάζεται, όπου η προσευχή γίνεται κραυγή σιωπηλή. Η σοφία του Θεού μετρά τα βάρη με ακρίβεια. Αν η ψυχή είναι ακόμη αδύναμη, δεν μπορεί να σηκώσει ούτε τον μεγάλο πειρασμό ούτε και το μεγάλο χάρισμα. Η δωρεά προηγείται από παιδαγωγία. Η δόξα ακολουθεί τον σταυρό.

Ανάλογη με το μέγεθος της χάρης είναι και η θλίψη που επιτρέπει ο Θεός. Και όσο βαθύτερη η λύπη, τόσο ουσιαστικότερη η παρηγοριά. Ο Κύριος δεν εγκαταλείπει τον αγωνιζόμενο. Τον τιμά. Του εμπιστεύεται σταδιακά μεγαλύτερο αγώνα, γιατί του προορίζει μεγαλύτερη δωρεά. Όποιος το κατανοήσει αυτό παύει να σκανδαλίζεται από τη δοκιμασία και τη δέχεται ως μυστικό σημάδι θείας επισκέψεως.

Έτσι η πνευματική ζωή αποκαλύπτεται ως σχέση εμπιστοσύνης. Ο Θεός γνωρίζει πόσο αντέχει η καρδιά και δεν επιτρέπει πειρασμό υπέρ δύναμιν. Η δοκιμασία γίνεται κλίμακα, η θλίψη γίνεται γέννηση παρηγοριάς, ο πόνος γίνεται πρόλογος χαράς. Και η ψυχή που μένει ταπεινή μέσα στη θύελλα γεύεται τελικά την ειρήνη που δεν είναι απουσία αγώνα αλλά καρπός νίκης.

Μέσα στη δοκιμασία κρύβεται η επίσκεψη της χάριτος και η τιμή που κάνει ο Θεός στην ψυχή που Τον αγαπά.

Η Μυστική Προστασία της Θείας Μυσταγωγίας

Στις ανηφορικές γειτονιές της Θεσσαλονίκης, εκεί που ο απόηχος των βυζαντινών σημάντρων σμίγει με την καθημερινή βιοπάλη, ζούσε ένας νέος στρατιώτης.

Η καρδιά του, αν και έντιμη, έμοιαζε με γη απότιστη, μακριά από τη θέρμη της πίστης. Όμως, στην ίδια στέγη, μια γυναίκα κρατούσε την πνευματική λαμπάδα αναμμένη.

Η μητέρα του, ψυχή δοσμένη στην προσευχή, δεν άφηνε Κυριακή που να μην κοινωνήσει με το Φως της Θείας Λειτουργίας, ούτε δειλινό που να μην υγράνει με τα δάκρυά της το καντήλι μπροστά στην Παναγία.

Όταν η θύελλα του πολέμου ξέσπασε και ο γιος της κλήθηκε στο μέτωπο, η αγωνία της μεταμορφώθηκε σε μια αδιάλειπτη ικεσία. Στις γραμμές της μάχης, ο θάνατος παραμόνευε σε κάθε ριπή, σε κάθε παγωμένο χαράκωμα. Σε μια κρίσιμη επιχείρηση, η μονάδα του βρέθηκε περικυκλωμένη από εχθρικά πυρά. Ο σίδηρος θέριζε τις ζωές των συντρόφων του και η ελπίδα έσβηνε μέσα στη σκόνη και τον καπνό.

Την ίδια ακριβώς ώρα, στην ενορία τους, η ατμόσφαιρα ήταν πλημμυρισμένη από λιβάνι. Η μητέρα του, γονατιστή στο πλακόστρωτο του ναού, είχε εναποθέσει το όνομα του παιδιού της στα χέρια του ιερέα. Τη στιγμή που ο λειτουργός ύψωνε τα Τίμια Δώρα εκφωνώντας το «Τα Σα εκ των Σων», μια σφαίρα με προορισμό την καρδιά του νέου έσκιζε τον αέρα.

Τότε, συνέβη το παράδοξο. Ο στρατιώτης ένιωσε μια δύναμη αόρατη, ένα χέρι στιβαρό μα και άυλο, να τον σπρώχνει με ορμή στο έδαφος. Η σφαίρα πέρασε ξυστά από το κράνος του, ενώ δευτερόλεπτα μετά, μια οβίδα ισοπέδωσε το σημείο όπου στεκόταν όρθιος. Όταν η σκόνη καταλάθιασε, από ολόκληρη τη διμοιρία, μόνο δύο ψυχές είχαν μείνει να ανασαίνουν. Εκείνος ήταν ο ένας.

Με την επιστροφή του στην αγκαλιά της πατρίδας και του σπιτικού του, η πρώτη του ερώτηση ήταν μια αναζήτηση της αλήθειας:

«Μητέρα, πότε ακριβώς τελούταν η Λειτουργία εκείνη την ημέρα;»

Από το Τριήμερο στην πρώτη Προηγιασμένη

«Νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος, νῦν ἡμέρα σωτηρίας». Με αυτή την αποστολική βεβαιότητα εισερχόμαστε στην πρώτη Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, αφού προηγήθηκε το αυστηρό Τριήμερο της νηστείας, της σιωπής και της εσωτερικής περισυλλογής. Η Εκκλησία, σοφή Μητέρα, δεν μας αφήνει να βαδίζουμε μόνο με την ανθρώπινη δύναμη, αλλά μας τρέφει με τον Άρτο της Ζωής, ώστε η άσκηση να μη γίνει αυτάρκεια και η κόπωση να μη γίνει απελπισία.

Το Τριήμερο δεν είναι απλώς διατροφική αποχή. Είναι σταύρωση του ιδίου θελήματος. Είναι παιδαγωγία της επιθυμίας. Είναι υπακοή στο εκκλησιαστικό σώμα. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει ότι η νηστεία χωρίς μετάνοια και έλεος είναι κενή μορφή, ενώ ο άγιος Βασίλειος ο Μέγας υπενθυμίζει ότι η αληθινή νηστεία είναι η αποχή από την αμαρτία. Έτσι, το Τριήμερο γίνεται κάθαρση λογισμών, χαλιναγώγηση της γλώσσας, ταπείνωση του φρονήματος.

Και έρχεται η πρώτη Προηγιασμένη ως πνευματική όαση μέσα στην έρημο της ασκήσεως. Η κόπωση του σώματος υποχωρεί μπροστά στη γλυκύτητα της Θείας Κοινωνίας. Το κοινό Ποτήριο δεν είναι ανταμοιβή για επίδοση, αλλά φάρμακο αθανασίας, όπως το ονόμασε ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος. Ο Χριστός δεν δίδεται επειδή αντέξαμε, αλλά για να αντέξουμε. Δεν κοινωνούμε επειδή γίναμε άξιοι, αλλά για να γίνουμε.

Η πρώτη αυτή σύναξη της Σαρακοστής είναι ενίσχυση για τον υπόλοιπο δρόμο. Η Εκκλησία μάς μαθαίνει ότι η άσκηση δεν είναι σκοπός, αλλά μέσο. Η νηστεία δεν είναι επίδειξη, αλλά μυστική εργασία της καρδιάς. Η ταπείνωση δεν είναι αδυναμία, αλλά δύναμη κρυμμένη. Η χαρά που γεννάται από τη συμμετοχή στο Σώμα και το Αίμα του Κυρίου είναι χαρά ήσυχη, εσωτερική, δακρυσμένη.

Η πορεία προς την Ανάσταση συνεχίζεται. Το σώμα γίνεται ελαφρύτερο, όχι μόνο από την τροφή, αλλά από τα πάθη. Η καρδιά ανοίγει, όχι μόνο στη συγκίνηση, αλλά στη μετάνοια. Ο αγώνας της Σαρακοστής είναι συλλογικός. Μοναχοί και λαϊκοί, όλοι βαδίζουμε κάτω από το ίδιο επιτίμιο φως, μέσα στην ίδια λειτουργική ανάσα.

Ας προχωρήσουμε με διάκριση, χωρίς υπερηφάνεια για ό,τι καταφέραμε και χωρίς απόγνωση για ό,τι δεν κατορθώσαμε. Η Σαρακοστή δεν είναι αγώνας ταχύτητας, αλλά υπομονής. Δεν είναι εξάντληση, αλλά μεταμόρφωση. Και η πρώτη Προηγιασμένη γίνεται η σφραγίδα ότι ο Χριστός πορεύεται μαζί μας.

Μετά το αυστηρό Τριήμερο, η πρώτη Προηγιασμένη γίνεται παρηγοριά και ενίσχυση, για να συνεχίσουμε τον αγώνα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής με ταπείνωση, διάκριση και ελπίδα.

Όσιος Συμεών Κτήτορας της Μονής Χιλανδαρίου Αγίου Όρους Εορτάζει στις 13 Φεβρουαρίου εκάστου έτους.

 

Tίς ουκ επαινέσειε, Συμεών πάτερ,
Σε τον βλύσαντα, μύρον εκ του σου τάφου;

Βιογραφία
Ο Όσιος Συμεών ήταν βασιλιάς των Σέρβων με το όνομα Στέφανος Α' Νεμάνια (στις Βυζαντινές πηγές Νεεμάν) και πατέρας του Οσίου Σάββα, πρώτου Αρχιεπισκόπου Σερβίας (14 Ιανουαρίου). Το 1196 μ.Χ. παραιτήθηκε από τον θρόνο και αναχώρησε στο Άγιον Όρος, όπου μαζί με τον γιο του έκτισε τη Μονή Χιλιανταρίου.
Ο Όσιος Συμεών κοιμήθηκε με ειρήνη το έτος 1200 και ενταφιάσθηκε στη νότια πλευρά του καθολικού της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου. Κατά το έτος 1208, ο όσιος Σάββας αποφασίζει να προβεί στην ανακομιδή των ιερών λειψάνων του πατέρα του και τη μετακομιδή αυτών στην πατρίδα του. Την ημέρα της ανακομιδής εκχύθηκε από τα ιερά λείψανα άφθονο και ευώδες μύρο, συνέχισε δε να ρέει και για λίγες ακόμη ημέρες μετά την ανακομιδή, από τον κενό πλέον τάφο. Ήταν και αυτό τρανό δείγμα της αγιότητας του Οσίου Συμεών, ο οποίος έκτοτε επονομάζεται «Μυροβλήτης». Ο Άγιος Σάββας εναπέθεσε τα ιερά λείψανα στη μονή της μετανοίας του πατρός του, τη μονή Στουντένιτσα, όπου και φυλάσσονται μέχρι σήμερα.
Ο τάφος του Οσίου Συμεών του Μυροβλήτου, φέρει σήμερα αργυρό επικάλυμμα με ανάγλυφες παραστάσεις. Από τον τάφο, μετά την ανακομιδή των ιερών λειψάνων, φύτρωσε μόνο του με θαυματουργικό τρόπο, άνευ σποράς, ένα κλήμα για παρηγοριά των Πατέρων της Μονής. Τα σταφύλια του κλήματος αυτού θεραπεύουν θαυματουργικά την στείρωση των ατέκνων γυναικών.

O Όσιος Μαρτινιανός 13 Φεβρουαρίου

  Μαρτινιανός, σαρκικήν σβέσας φλόγα,
Φεύγει τελευτών μη τελευτώσαν φλόγα.

Εν τριτάτη δεκάτη δέμας εξέδυ Μαρτινιανός.

O Όσιος Μαρτινιανός καταγόταν από την Καισάρεια της Παλαιστίνης και έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Μικρού στις αρχές του 5ου μ.Χ. αιώνα. Από μικρός ποθούσε τον βίο της άσκησης και της αφοσίωσης.
Σε ηλικία 18 ετών αποσύρθηκε στο όρος του Κιβωτού και ζούσε εκεί ασκούμενος στην προσευχή και την νηστεία. Κάποια γυναίκα αμαρτωλή εμφανίστηκε με δολιότητα στη θύρα του κελιού του Αγίου και παρακαλούσε να την δεχθεί για διανυκτέρευση μέσα στο κελί, διότι έχασε, όπως έλεγε, το δρόμο και κινδύνευε να κατασπαραχθεί από τα θηρία κατά την διάρκεια της νύχτας. Ο Άγιος ενεργώντας με φιλανθρωπία την φιλοξένησε στο εξωτερικό μέρος του ερημητηρίου του. Η γυναίκα αυτή όμως απέβαλε το προσωπείο και ποικιλοτρόπως προκαλούσε τον Άγιο. Ο γενναίος τους Χριστού αθλητής προς κατανίκηση της εμπαθούς επιθυμίας, άναψε φωτιά και έριξε τον εαυτό του εντός αυτής. Μόλις η γυναίκα είδε αυτό, τα μάτια του πνεύματός της που έβλεπαν μόνο την διαφθορά, ανέβλεψαν για πρώτη φορά. Η αμαρτωλή γυναίκα μετανόησε και αφού έφυγε έγινε μοναχή με το όνομα Παύλα και σώθηκε ζώντας οσιακά στη Βηθλεέμ.
Η φήμη του, εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη τη γύρω περιοχή, με αποτέλεσμα να συρρέουν στο κελί του πλήθος κόσμου, που ζητούσε παρηγοριά και τις συμβουλές του. Μεταξύ των άλλων έρχονταν και γυναίκες και κόρες, ζητώντας στήριγμα κατά των καταιγίδων και ασπίδα κατά των πειρασμών της ζωής.
Ο Μαρτινιανός, κάνοντας το έργο του πνευματικού, πήγε σε πολλά μέρη. Τελικά κατέληξε σ' ένα ησυχαστήριο έξω από την Αθήνα. Συχνά δε έλεγε τα λόγια των αποστόλων Πέτρου και Παύλου: ότι ο Διάβολος περιέρχεται σα θηρίο και ζητά ποιόν να καταπιεί. Οφείλουμε λοιπόν να προφυλαγώμαστε από τις επιθέσεις του, έτοιμοι πάντοτε για να τον αποκρούσομε. Πέθανε σε βαθιά γεράματα στο ερημητήριό του περί τα τέλη του 5ου ή τις αρχές του 6ου αιώνα μ.Χ.
Απολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ήχος δ’.
Την φλόγα των πειρασμών, δακρύων τοις οχετοίς, εναπέσβεσας Μακάριε, και της θαλάσσης τα κύματα, και των θηρών τα ορμήματα, χαλινώσας εκραύγαζες· Δεδοξασμένος ει Παντοδύναμε, πυρός και ζάλης ο σώσας με.

Η Ανδρεία της Υπομονής εν τω Πνευματικώ Αγώνι

«Εν τη υπομονή υμών κτήσασθε τας ψυχάς υμών» λέγει ο Κύριος στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιον. Η οδός της σωτηρίας δεν είναι στρωμένη με ανέσεις, αλλά με αγώνα εσωτερικό και εξωτερικό. Όταν ο άνθρωπος αρχίζει να πολεμά τους εσωτερικούς εχθρούς, τα πάθη, την φιλαυτία, την υπερηφάνεια και την αμέλεια, τότε συχνά υψώνονται και οι εξωτερικοί πειρασμοί. Δεν είναι παράδοξο. Είναι νόμος πνευματικός.

Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος διδάσκει ότι όποιος πλησιάζει τον Θεό, δοκιμάζεται περισσότερο, διότι η δοκιμασία καθαρίζει και στερεώνει την καρδιά. Ψέματα, συκοφαντίες, κακολογίες, ειρωνείες και επιπλήξεις γίνονται πολλές φορές η σκιά κάθε καλής προθέσεως. Αναποδιές στην εργασία, διχόνοιες μέσα στην οικογένεια, διαφωνίες με συνεργάτες, απώλειες υλικές ή βλάβες της υγείας, όλα αυτά επιτρέπονται ως παιδαγωγία. Δεν σημαίνουν εγκατάλειψη από τον Θεό, αλλά πρόσκληση σε βαθύτερη εμπιστοσύνη.

Ο Μέγας Βασίλειος γράφει ότι η θλίψη είναι σχολείο αρετής όταν γίνεται με ευχαριστία. Και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει πως τίποτε δεν ισχυροποιεί τόσο την ψυχή όσο η υπομονή στις θλίψεις. Η υπομονή δεν είναι παθητικότητα ούτε αδυναμία. Είναι ανδρεία εσωτερική, σταθερότητα του νου, σιωπηλή εμπιστοσύνη ότι ο Θεός εργάζεται μέσα από ό,τι φαίνεται αντίθετο.

Η πνευματική ζωή, ιδίως σε περιόδους νηστείας και αγώνα, αποκαλύπτει τις κρυφές ρίζες των παθών. Όσο ο άνθρωπος επιμένει στον αγώνα της μετάνοιας, τόσο εκπαιδεύεται στην εγκράτεια. Μαθαίνει να μη σύρεται από τον θυμό, να μη λυγίζει από την απογοήτευση, να μη αιχμαλωτίζεται από την επιθυμία. Η επιμονή στην υπομονή γεννά ελευθερία. Και η ελευθερία αυτή είναι καρπός Πνεύματος Αγίου.

Δεν υπάρχει αληθινή σωτηρία χωρίς σταυρό. Όμως ο σταυρός δεν είναι ήττα. Είναι πέρασμα. Όποιος υπομένει με πίστη, μετατρέπει την δοκιμασία σε σκάλα προς τον ουρανό. Η ανδρεία της καρδιάς, η ταπεινή αποδοχή, η προσευχή μέσα στον πειρασμό, οικοδομούν άνθρωπο ώριμο και ειρηνικό. Και τότε ακόμη και οι εξωτερικοί εχθροί χάνουν την δύναμή τους, διότι δεν βρίσκουν μέσα του τόπο να ριζώσουν.

Η πνευματική υπομονή δεν είναι απλώς αρετή. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο Χριστιανός βαδίζει προς την αιώνια ζωή. Με ανδρεία, με επιμονή, με ελπίδα.

Η υπομονή στον πειρασμό γίνεται φως μέσα στο σκοτάδι και δύναμη μέσα στην δοκιμασία.