Πέμπτη 19 Μαρτίου 2026

Του Οσίου Παύλου του Απλού. 7 Μαρτίου

Αποτέλεσμα εικόνας για Του Οσίου Παύλου του Απλού. 7 Μαρτίου

Ο Όσιος Παύλος ονομάστηκε «απλός», διότι ήταν αμαθής γεωργός που δεν γνώριζε τίποτα από τις έθιμοτυπίες του κόσμου. Τον στόλιζε όμως άκακο ήθος και ήταν τέλειος αγαθός ισραηλίτης, χωρίς καμμιά πονηριά και δόλο. Μέχρι τα εξήντα του, οι γεωργικές εργασίες ήταν ή κύρια ασχολία του. Αλλά η σύζυγος του ήταν εντελώς διαφορετική. Αυτή έκανε τη δήθεν ευγενή, διότι έζησε κάποτε σαν υπηρέτρια στην πόλη. Κορόιδευε λοιπόν τον Παύλο σαν κουτό και ανόητο, που χάνεται με τους σταυρούς και ξόδευε την ώρα της άνεσης του με προσευχές και ψαλμούς. Μέχρι που έφτασε στο σημείο να προδώσει τη συζυγική της πίστη!
Ο Παύλος, όταν βεβαιώθηκε αυτό, γέμισε από πολλή θλίψη και πίκρα. Στέναξε βαθειά, προσευχήθηκε και αποφάσισε να την αφήσει και να φύγει μακριά. Πήγε δε στην έρημο, κοντά στον Μέγα Αντώνιο (βλέπε 17 Ιανουαρίου).
Στο νέο αυτό στάδιο της ζωής του ο Παύλος, ανέπτυξε εξαίρετες ασκητικές αρετές. Θερμός στην ευσέβεια του, άδολος στην καρδιά του, ταπεινός στα φρονήματα του, πράος στο ήθος του, στολιζόταν από τα ωραιότερα χριστιανικά άνθη και είλκυσε την αγάπη του αγίου Αντωνίου. Ο Θεός μάλιστα, του έδωσε και το χάρισμα να θαυματουργεί, και έτσι θεράπευσε πολλούς δαιμονισμένους.
Κοιμήθηκε σε βαθιά γεράματα στα βάθη της ερήμου και έμεινε σαν το γνησιότερο κάτοπτρο της θείας αγαθότητας.

Των Αγίων Εφραίμ, Βασιλέωςς, Ευγενίου, Αγαθοδώρου, Ελπιδίου, Καπίτωνος και Αιθερίου. 7 Μαρτίου



Επί της βασιλείας του αυτοκράτορα Διοκλητιανού (284-305 μ.Χ.) ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Έρμων (300-314 μ.Χ.) απέστειλε στη Σκυθία τον Επίσκοπο Άγιο Εφραίμ και στη Χερσώνα τον Επίσκοπο Άγιο Βασιλέα, με σκοπό την διάδοση του Χριστιανισμού. Ο Άγιος Βασιλέας επειδή κήρυττε τον Χριστό, εκδιώχθηκε από τους ειδωλολάτρες. Όμως και πάλι προσκλήθηκε από τον ηγεμόνα του τόπου και ανέστησε, κατά τον Συναξαριστή, τον υιό του. Από το γενόμενο θαύμα και ο άρχοντας και πλήθος λαού πίστεψαν στον Χριστό και βαπτίσθηκαν. Οι ειδωλολάτρες όμως εξεμάνησαν και τον συνέλαβαν. Τον έδεσαν και τον έσυραν από τα πόδια, και συρόμενος πέθανε.
Αλλά και ο Άγιος Εφραίμ, ενώ δίδασκε το Ευαγγέλιο, συνελήφθη από τους ειδωλολάτρες και αποκεφαλίσθηκε.
Μετά τον μαρτυρικό θάνατο του Αγίου Βασιλέως απεστάλησαν στη Χερσώνα οι Επίσκοποι Αγαθόδωρος, Ελπίδιος και Ευγένιος ως κήρυκες του Ευαγγελίου και της πίστεως, αλλά και αυτοί φονεύθηκαν από τους άπιστους.
Στην συνέχεια απεστάλη υπό του Πατριάρχη Ιεροσολύμων ο Επίσκοπος Αιθέριος, ο οποίος μόλις είδε τον εθνικό λαό εξαγριωμένο, κατέφυγε στον Μέγα Κωνσταντίνο και ζήτησε την απέλαση των ειδωλολατρών από τη Χερσώνα, πράγμα το οποίο έγινε. Αφού δε ο Άγιος ανήγειρε εκεί ναό, μετέβη στον βασιλέα, για να τον ευχαριστήσει. Όμως κατά την επιστροφή του τον συνέλαβαν και τον έπνιξαν στον ποταμό Δούναβη.
Οι Χριστιανοί της Χερσώνας ζήτησαν τότε από τον Μέγα Κωνσταντίνο να τους στείλει έναν άλλο Αρχιερέα και έτσι στάλθηκε σε αυτούς ο Άγιος Καπίτων. Οι ειδωλολάτρες όμως ζήτησαν από τον Άγιο Καπίτων να τους κάνει ένα θαύμα ώστε να δουν ποια είναι η αληθινή πίστη. Ο Άγιος Καπίτων τότε, αφού φόρεσε τα αρχιερατικά του άμφια, έκανε το σημείο του Σταυρού και μπήκε μέσα σε μια αναμμένη κάμινο. Αφού έμεινε εκεί για αρκετή ώρα, βγήκε αβλαβής και άφλεκτος. Βλέποντας αυτό το θαύμα οι ειδωλολάτρες, βαπτίστηκαν και αυτοί Χριστιανοί.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. α’.
Τά θαύματα τῶν ἁγίων σου Μαρτύρων, τεῖχος ἀκαταμάχητον ἡμῖν δωρησάμενος, Χριστέ ὁ Θεός. Ταῖς αὐτῶν ἰκεσίαις βουλάς ἐθνῶν διασκέδασον, τῆς βασιλείας τά σκηπτρα κραταίωσον, ὡς μόνος ἀγαθός καί φιλάνθρωπος.



Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026

Το Αλάτι της Πίστεως που Σιωπηλά Αγιάζει



«Σεις εστε το άλας της γης· εάν δε το άλας μωρανθή, εν τίνι αλισθήσεται;» όπως μας διδάσκει ο Κύριος στο ιερό Ευαγγέλιο. Ο λόγος αυτός δεν είναι σχήμα ποιητικό, αλλά αποκάλυψη τρόπου ζωής. Το άλας δεν υπάρχει για να φαίνεται, ούτε για να επιβάλλεται. Υπάρχει για να διαλύεται, να χάνεται, να προσφέρεται σιωπηλά, ώστε να διατηρεί και να δίνει γεύση. Έτσι και η πίστη. Δεν είναι επίδειξη, ούτε λόγος έντονος και καυστικός. Είναι ήθος, είναι πνοή, είναι μια αόρατη ενέργεια που διαποτίζει τον άνθρωπο ολόκληρο.
Οι άγιοι Πατέρες μιλούν με ακρίβεια για αυτό το μυστήριο. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει ότι το άλας συμβολίζει τον λόγο που είναι γεμάτος χάρη και διάκριση, λόγος που δεν τραυματίζει αλλά θεραπεύει. Και ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής διδάσκει ότι η αληθινή πνευματική ζωή δεν είναι αποσπασματική, αλλά καθολική, αγγίζει κάθε κίνηση της ψυχής και κάθε πράξη του σώματος. Όταν η πίστη μένει σε ένα σημείο της ζωής, τότε γίνεται βαρύ φορτίο και όχι ζωή. Όταν όμως διαχυθεί, γίνεται ειρήνη.
Στην εκκλησιαστική παράδοση, ο άνθρωπος καλείται να γίνει φορέας της χάριτος μέσα στην καθημερινότητα. Όχι μόνο στην προσευχή του ναού, αλλά και στον τρόπο που εργάζεται, που υπομένει, που συγχωρεί. Η πίστη που δεν μεταμορφώνει την καθημερινότητα, μένει ατελής. Και η πίστη που εκδηλώνεται άτακτα, χωρίς ταπείνωση, μπορεί να πληγώσει, όπως το αλάτι που συγκεντρώνεται και καίει.
Ένας παλαιός ασκητής έλεγε ότι ο πνευματικός άνθρωπος δεν ξεχωρίζει από τα λόγια του, αλλά από την ειρήνη που αφήνει πίσω του. Αυτό είναι το αλάτι που έλιωσε σωστά. Δεν φαίνεται, αλλά γίνεται αισθητό. Δεν φωνάζει, αλλά μαρτυρεί.
Κάποτε, σε ένα μικρό κελί, μια μοναχή ετοίμαζε το λιτό της φαγητό. Έριξε το αλάτι βιαστικά και δεν το ανακάτεψε. Όταν δοκίμασε, άλλο σημείο ήταν άγευστο και άλλο πικρό. Στάθηκε για λίγο σιωπηλή. Και μέσα στην απλότητα εκείνης της στιγμής, κατάλαβε. Ότι έτσι ακριβώς ζούσε και την πίστη της. Άλλοτε την άφηνε ανενεργή, και άλλοτε την εξέφραζε με ένταση, χωρίς διάκριση.
Από εκείνη την ημέρα, άλλαξε τρόπο. Δεν αύξησε τα λόγια της, αλλά την προσοχή της. Δεν επιδίωξε να φαίνεται πιο πιστή, αλλά να γίνεται πιο ταπεινή. Άρχισε να «ανακατεύει» την πίστη της με κάθε μικρή πράξη. Με τον τρόπο που άναβε το καντήλι, με τον τρόπο που μιλούσε, με τον τρόπο που σιωπούσε. Και τότε, η ζωή της έγινε απλή, ήσυχη, γεμάτη νόημα.
Η αληθινή πίστη δεν καίει. Δεν πιέζει. Δεν βαραίνει τον άλλον. Γλυκαίνει χωρίς να αλλοιώνει, φωτίζει χωρίς να τυφλώνει. Είναι εκείνη η σιωπηλή παρουσία που κάνει την πιο απλή στιγμή να γίνεται ευχαριστία, και την πιο δύσκολη δοκιμασία να μεταμορφώνεται σε δρόμο σωτηρίας.
Όταν η πίστη γίνει αναπνοή, τότε ο άνθρωπος δεν χρειάζεται να την αποδείξει. Την φανερώνει η ίδια η ζωή του.
Μια ζωή που δεν φαίνεται να φωνάζει, αλλά να ευλογεί σιωπηλά.
Ακόμη και μέσα στην απλότητα ενός μικρού κελιού, εκεί όπου ένα χέρι ανακατεύει λίγο ψωμί και νερό, μπορεί να κρύβεται ολόκληρη η Βασιλεία.
Σε εκείνες τις σιωπηλές στιγμές, όπου τίποτε δεν φαίνεται σπουδαίο, γεννιέται το αληθινό φως.
Εκεί όπου το άλας δεν φαίνεται πια, αλλά έχει γίνει ένα με την ύπαρξη.
Μέσα στην απλότητα της ζωής, η πίστη δεν επιβάλλεται. Απλώς υπάρχει και ευωδιάζει.

ΟΤΑΝ Η ΑΓΑΠΗ ΠΛΗΓΩΝΕΤΑΙ



«Ὁ φίλος, εἰς ὃ ἦλθες, ποίησον» (Ματθ. 26,50)
Ας σταθούμε με ταπείνωση και φόβο Θεού μπροστά σε έναν από τους βαθύτερους πόνους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Όχι ακόμη εις τας πληγάς των ήλων, ούτε εις το τίμιον Ξύλον του Σταυρού, αλλά εις τον μυστικόν και αθέατον πόνον της προδοσίας. «Ἰδοὺ ἤγγικεν ὁ παραδιδούς με» (Ματθ. 26,46), και ο Κύριος προγινώσκων τα πάντα, εκουσίως βαδίζει προς το Πάθος, διδάσκων ότι η αγάπη Του δεν υποχωρεί έμπροσθεν της ανθρώπινης αχαριστίας.
Καθώς μαρτυρεί η Αγία Γραφή, «Τότε πορευθεὶς εἷς τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Ἰούδας Ἰσκαριώτης, πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς εἶπε· Τί θέλετέ μοι δοῦναι, καὶ ἐγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια» (Ματθ. 26,14–15). Ω φοβερά πτώσις της ψυχής, όταν η φιλαργυρία κυριεύει τον άνθρωπον. Καθώς διδάσκει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, η ρίζα των κακών είναι η πλεονεξία, διότι σκοτίζει τον νουν και καθιστά τον άνθρωπον ικανόν και εις προδοσίαν του ίδιου του Θεού.
Ο Χριστός δεν παρεδόθη υπό εχθρού, αλλά υπό μαθητού. «Καὶ ἐγένετο ὁ ἐσθίων μετ’ ἐμοῦ τὸν ἄρτον, ἐπῆρε ἐπ’ ἐμὲ τὴν πτέρναν αὐτοῦ» (Ψαλμ. 40,10). Οικεία χείρ εστράφη εναντίον Του. Εκείνος που συνεπορεύθη, συνεκάθισε και συνεμερίσθη το ίδιο τραπέζι, έγινε όργανον προδοσίας. Αυτό αποκαλύπτει το βάθος της ανθρώπινης ασθενείας, όταν η καρδία απομακρύνεται από τον Θεόν.
Υπάρχει πόνος που δεν φαίνεται εις το σώμα, αλλά καίει τα βάθη της ψυχής. Η προδοσία τραυματίζει εκεί όπου κατοικεί η εμπιστοσύνη. «Ὀνειδισμὸς συνέτριψε τὴν καρδίαν μου» (Ψαλμ. 68,21). Ο Χριστός προσλαμβάνει και αυτόν τον πόνον, διά να θεραπεύσει κάθε ανθρώπινη πληγή, δείχνοντας ότι ουδείς πόνος είναι άγνωστος εις Αυτόν.
Τρία έτη ο Ιούδας έζησε πλησίον του Κυρίου. «Τυφλοὶ ἀναβλέπουσι καὶ χωλοὶ περιπατοῦσι» (Ματθ. 11,5), και όμως η καρδία του

ΤΡΕΙΣ ΩΡΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ!



Μία αληθινή ι­στορία από το Άγιον Όρος
Ο Γέροντας Χατζηγιώργης ο Αθωνίτης (1886), για να υπομένει με χαρά τους κόπους και τους πόνους τής ασκήσεως, έφερνε πάντα στο νου του την ακόλουθη διήγηση τού Γέροντά του Παπα-Nεόφυτου:
«Ένας μοναχός ήταν ασθενής και παράλυτος επί πολλά χρόνια. Έχασε όμως την υπομονή του και παρακαλούσε τον Θεό να του συντομεύσει τη ζωή για να μη βασανίζεται άλλο από την ασθένειά του.
Τότε ο Πανάγαθος Θεός του έστειλε έναν άγγελο, ο οποίος του είπε:
- «Πάτερ, ο Κύριος των οικτιρμών άκουσε την προσευχή σου. Σου συντομεύει τον επί γης χρόνο της ζωής σου αλλά με μία προϋπόθεση:
ή θα υποφέρεις ακόμη ένα χρόνο ως ασθενής ή θα πας στον άδη για τρεις ώρες..
Τότε ο μο­ναχός του είπε:
- «Να παραμείνω ακόμη στη γη επί ένα χρόνο είναι πολύς χρόνος.
Καλύτερα επιθυμώ να υποφέρω στον άδη για τρεις ώρες.
Μετά απ' αυτά τα λόγια του, ο άγγελος πήρε τη ψυχή του και την οδήγησε στον άδη. Τον άφησε εκεί και του είπε πως θα επιστρέψει έπειτα από τρεις ώρες.
Μετά την αναχώρηση του αγγέλου κυριεύθηκε η ψυ­χή τού μοναχού από πηκτό σκοτάδι.
Οι φοβερές μορφές των δαιμόνων, το άσβεστο πυρ, ο ακοίμητος σκώληξ, τα απερίγραπτα βάσανα τον είχαν περικυκλώσει από παντού. Ζητούσε βοήθεια, αλλά στις φωνές του κανείς δεν του απαντούσε.
Νόμιζε ότι είχαν περάσει τριακόσια χρόνια και κανείς δεν τον άκουγε, διότι καθέ­νας από τους εκεί κολασμένους ήταν φορτωμένος με τα δικά του βάσανα.
Μέσα στα βάσανά του λοιπόν και την απελπισία του, ξαφνικά φως έλαμψε στη φυλακή του και άγγελος Κυρίου τον πλησίασε και του είπε:
-«Πώς εί­σαι εδώ, αδελφέ, είναι καλά;»
Και ο μοναχός του απάντησε:
- «Ουδέποτε θα μπορούσα να πιστέψω ότι ένας άγγε­λος λέει ψέμματα».
Τότε ο άγγελος τον ρώτησε:
-«Τί θέ­λεις να πεις με αυτό»;
-«Δεν μου υποσχέθηκες, του λέει ο μοναχός, ότι θα με βγάλεις από εδώ μετά από τρεις ώρες; Μέχρι τώρα πέρασαν εκατοντάδες χρόνια μέσα στα βάσανα!»
-«Τί λες αδελφέ, για εκατοντάδες χρόνια!
Μία ώρα μόνο πέρασε από τη στιγμή που σε άφησα και έ­χεις ακόμη άλλες δύο» του απάντησε ο άγγελος.
-«Δύο ώ­ρες!!
φώναξε ο μοναχός με απορία, δύο ώρες ακόμη!! Δεν είναι άραγε δυνατόν να βγω από εδώ;
Δεν έχω άλλη δύναμη να υποφέρω αυτά τα βάσανα.
Προτιμώ να υποφέρω στη γη από αρρώστιες εκατοντάδες χρόνια ακόμη μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, αρκεί να με βγάλεις από εδώ μέσα».
Τότε ο άγγελος του είπε:
-«Ο Πολυέλεος και Φιλάνθρωπος Θεός σου δείχνει τώρα την άπειρη αγαθότητά Του, αλλά εσύ μη ξεχνάς από εδώ και στο εξής να διηγείσαι στους άλλους τα σκληρά βάσανα του άδου».

 

Των Αγίων Τεσσαράκοντα δύο Μαρτύρων από το Αμόριο. 6 Μαρτίου



Οι Άγιοι Τεσσαράκοντα δύο Μάρτυρες έζησαν στα χρόνια της βασιλείας του Θεοφίλου του εικονομάχου (829 - 842 μ.Χ.) και ήταν στρατηγοί και ταξιάρχες, πλούσιοι και ευγ
ενείς. Ο Άγιος Θεόδωρος ήταν στρατηγός και πρωτοσπαθάριος, ο Άγιος Θεόφιλος στρατηγός και πατρίκιος, ο Άγιος Κάλλιστος τουρμάρχης, ο Άγιος Κωνσταντίνος δρουγγάριος, ο Άγιος Βασσόης δρομεύς, οι Άγιοι Μελισσηνός και Αέτιος στρατηγοί, ο Άγιος Κρατερός ευνούχος, ο άλλος Άγιος Κρατερός στρατηγός και ο Άγιος Κύριλλος επίσης στρατηγός.
Εκείνο τον καιρό, αφού βγήκε από την Συρία ο Αμηράς με αναρίθμητο στρατό, κατά των ανατολικών μερών της επικράτειας των Ρωμαίων, απεστάλησαν από τον βασιλέα στρατιώτες, για να προστατέψουν την πόλη του Αμορίου, πρωτεύουσας της Φρυγίας. Και όταν είδαν το άπειρο πλήθος των Σαρακηνών, εισήλθαν στο εσωτερικό μέρος του κάστρου αγωνιζόμενοι με καρτερία. Εκεί, αφού συνελήφθησαν, το έτος 838 μ.Χ., από τον χαλίφη Μοτασέμ, οδηγήθηκαν εις Σάμαρα της Μεσοποταμίας και κλείσθηκαν στη φυλακή. Ο χαλίφης τους υποσχέθηκε να τους αποκαταστήσει στα αξιώματά τους, εάν αλλαξοπιστήσουν και γίνουν Μωαμεθανοί. Όμως οι Άγιοι Μάρτυρες αρνήθηκαν με γενναιότητα και ομολόγησαν την πίστη τους στον Χριστό. Και αφού υπέστησαν πολλές ταλαιπωρίες και απάνθρωπα βασανιστήρια, αποκεφαλίσθηκαν, το έτος 842 μ.Χ. και έτσι σφράγισαν την ομολογία τους για τον Χριστό με το αίμα τους.
Ναό επ' ονόματι των Αγίων τεσσαράκοντα δύο τούτων Μαρτύρων ανήγειρε στο παλάτι των Πηγών ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β' (976 - 1025 μ.Χ.).
Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.
Τὴν θεοσύλλεκτον, τοῦ Λόγου φάλαγγα, τοὺς Τεσσαράκοντα καὶ δυὸ Μάρτυρας, τοὺς ἐν μίᾳ πάντας σπουδή, ἀθλήσαντας τιμήσωμεν οὗτοι γὰρ τῆς πίστεως, ἡνωμένοι τὴ χάριτι , δῆμον ἀκαθαίρετον, ἱερῶς συνεκρότησαν, καὶ ὤφθησαν Χριστοῦ κληρονόμοι, ξίφει τμηθέντες τοὺς αὐχένας.

Τρίτη 17 Μαρτίου 2026

Άγιος Κόνων ο Ίσαυρος 5 Μαρτίου



Ο Άγιος Κόνων γεννήθηκε περί τα τέλη του 1ου αιώνα μ.Χ. στη Βαδινή, χωριό της Ισαυρίας της Μικράς Ασίας και έζησε στους Αποστολικούς χρόνους. Οι γονείς του, Νέστωρ και Νάδα ήταν αρχικά ειδωλολάτρες. Σε νεαρή ηλικία έγινε Χριστιανός και όταν οι γονείς του τον πίεσαν να νυμφευθεί, συμφώνησε με τη σύζυγό του να ζουν ως αδελφοί αφιερωμένοι στον Θεό.
Στο Συναξάρι αναφέρεται, ότι τον Άγιο καθοδη
γούσε ο Αρχιστράτηγος Μιχαήλ, ο οποίος και τον βάπτισε, του δίδαξε το Όνομα της Αγίας Τριάδος, μετέδωσε τα Θεία Μυστήρια σε αυτόν, μέχρι τέλους της ζωής του, του συμπαραστεκόταν και του χορήγησε μάλιστα και τη χάρη των παράδοξων θαυμάτων.
Ο Άγιος Κόνων οδήγησε στην Χριστιανική πίστη και τους γονείς του, ο δε πατέρας του Νέστωρ μαρτύρησε για τον Χριστό. Αλλά και τους Έλληνες, που αντιστέκονταν σε αυτόν και έλεγαν ότι δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός των ειδώλων, τους έπεισε και τους προετοίμασε να ομολογήσουν με μεγάλη φωνή τον Χριστό και να βαπτισθούν. Με τη χάρη του Θεού, ο Άγιος υπέταξε και τους δαίμονες και άλλοι μεν με εντολή του προστάτευαν τους αγρούς, άλλοι δε εγκλείστηκαν σε πιθάρια.
Όμως οι ειδωλολάτρες συμπολίτες του αντιμετώπιζαν με μεγάλη δυσαρέσκεια την ιεραποστολική δραστηριότητά του και την επιρροή που ασκούσε πάνω στους Εθνικούς. Κάποια μέρα ο Άγιος επισκέφθηκε έναν ειδωλολατρικό ναό, όπου προσευχήθηκε θερμά στον Κύριο. Αποτέλεσμα ήταν να γίνουν κομμάτια όλα τα είδωλα του ναού. Για τον λόγο αυτό συνελήφθη από τον άρχοντα Μάγνο και βασανίσθηκε. Όταν αφέθη ελεύθερος, οι Χριστιανοί τον περιέθαλψαν και τον περιέβαλαν με το σεβασμό τους.
Μετά από δύο χρόνια, ο Άγιος Κόνων κοιμήθηκε με ειρήνη παραδίδοντας την αγία του ψυχή στον Θεό.
Απολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ήχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Την χάριν του Πνεύματος, ενδεδυμένος σοφέ, το κράτος διέλυσας, της ασεβείας στερρώς. Εκλάμπων τοις θαύμασιν όθεν πεφοινιγμένος, ταίς ροαίς των αιμάτων. Κόνων Οσιομάρτυς, τον Δεσπότην δοξάζεις, τον παρέχοντα ημίν διά σού, χάριν και έλεος.

Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026

Η Υπομονή που Φέρνει την Παρηγορία του Θεού.



«Μακάριος ανήρ ός υπομένει πειρασμόν· ότι δόκιμος γενόμενος λήψεται τον στέφανον της ζωής». Έτσι διδάσκει ο Απόστολος Ιάκωβος, αποκαλύπτοντας ότι ο πειρασμός δεν είναι εγκατάλειψη του Θεού, αλλά δοκιμασία που οδηγεί στην δόξα της υπομονής.
Ένας γέροντας ασκητής συνήθιζε να λέγει ότι όταν έρθει πειρασμός στον άνθρωπο, τότε από πολλά μέρη σηκώνονται θλίψεις. Η ψυχή δοκιμάζεται από γεγονότα, από ανθρώπους, ακόμη και από τις πιο μικρές ανάγκες της καθημερινής ζωής. Τότε ο άνθρωπος βρίσκεται μπροστά σε έναν μεγάλο πνευματικό αγώνα. Διότι η καρδιά εύκολα γογγύζει όταν τα βάρη πληθαίνουν. Όμως ακριβώς εκεί φανερώνεται η αληθινή πίστη, όταν ο άνθρωπος δεν αφήνει την πίκρα να μιλήσει μέσα του.
Ο ίδιος γέροντας διηγήθηκε ένα περιστατικό από την ζωή των ασκητών. Ένας αδελφός ζούσε ήσυχα στο κελί του και αγωνιζόταν με προσευχή και εργόχειρο. Κάποτε όμως τον επισκέφθηκε σκληρός πειρασμός. Μαζί με αυτόν ήρθαν και πολλές θλίψεις. Οι άλλοι μοναχοί έδειχναν ψυχρότητα απέναντί του. Όταν τον έβλεπαν, απέφευγαν τον χαιρετισμό. Κανείς δεν τον καλούσε στα

Το τετέλεσται του Σταυρού και το μυστήριο της σωτηρίας



«Ὅτε οὖν ἔλαβεν τὸ ὄξος ὁ Ἰησοῦς εἶπε· Τετέλεσται· καὶ κλίνας τὴν κεφαλὴν παρέδωκε τὸ πνεῦμα.» (Ιωάννης 19,30)
Στις ιερές και φοβερές εκείνες στιγμές του Σταυρού, όταν ο Κύριος πλησίαζε στο τέλος της επίγειας οικονομίας Του, ακούστηκε ο λόγος που διαπερνά τους αιώνες και συγκλονίζει την καρδιά της Εκκλησίας. Ο Ιησούς Χριστός, ο Υιός και Λόγος του Θεού, αναφώνησε «Τετέλεσται». Δεν ήταν λόγος απελπισίας ούτε κραυγή ανθρώπινης ήττας. Ήταν η φανέρωση ότι το έργο της θείας οικονομίας έφθασε στην τελείωσή του. Ο Κύριος ολοκλήρωσε την αποστολή που Του ανέθεσε ο Πατέρας για τη σωτηρία του κόσμου.
Ο ίδιος ο Χριστός είχε προαναγγείλει αυτό το έργο όταν προσευχόταν προς τον Πατέρα λέγοντας «Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω.» (Ιωάννης 17,4). Η ενανθρώπηση, η διδασκαλία, τα θαύματα, το πάθος και ο Σταυρός δεν ήταν τυχαία γεγονότα αλλά μέρος της θείας οικονομίας για τη λύτρωση του ανθρώπου. Όταν λοιπόν ο Κύριος είπε «τετέλεσται», φανέρωσε ότι το σχέδιο της σωτηρίας είχε φθάσει στο αποκορύφωμά του.
Οι Άγιοι Πατέρες βλέπουν σε αυτόν τον λόγο το τέλος της παλαιάς οικονομίας και την αρχή της νέας χάριτος. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει ότι με τον Σταυρό καταλύθηκαν οι σκιές του νόμου και φανερώθηκε η αλήθεια της χάριτος. Όσα προεικόνιζαν οι θυσίες της Παλαιάς Διαθήκης βρήκαν την πληρότητά τους στο πρόσωπο του Χριστού. Ο ίδιος έγινε ο αληθινός Αμνός του Θεού, «ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου» (Ιωάννης 1,29).
Στην Παλαιά Διαθήκη οι θυσίες

Ἅγιος Γεράσιμος ὁ Ἰορδανίτης (4 Μαρτίου)




Ο Όσιος Γεράσιμος ο Ιορδανίτης γεννήθηκε στη Λυκία τον 5ο αιώνα μ.Χ. από ευσεβείς και ταπεινούς γονείς και εκ βρέφους αφιερώθηκε στον Θεό. Σε νεαρή ηλικία ασπάσθηκε την αίρεση των Μονοφυσιτών παρασυρόμενος από τους οπαδούς του αιρετικού ψευδοπατριάρχη Θεοδοσίου, φανατικού μονοφυσίτου Αιγύπτιου μοναχού, ο οποίος κατά την απουσία του Πατριάρχη Ιουβεναλίου (422 - 458 μ.Χ.), βοηθούμενος και υπό της βασιλίσσης Ευδοκίας (βλέπε 13 Αυγούστου) - προ της μεταστροφής της στα ορθόδοξα δόγματα, κατόρθωσε να καταλάβει τον πατριαρχικό θρόνο των Ιεροσολύμων και να προβεί σε ανεκδιήγητες σκληρότητες επί είκοσι μήνες (451 - 453 μ.Χ.). Ακόμη κι αυτός ο πανίερος ναός της Αναστάσεως έγινε θέατρο απερίγραπτων σκηνών και επιπλέον η ταραχή εξαπλώθηκε ανά την Παλαιστίνη.

Οι Μονοφυσίτες δεν παραδέχονται ότι στο πρόσωπο του Χριστού έχουν ενωθεί η θεία και η ανθρώπινη φύση «ἀτρέπτως, ἀσυγχύτως, ἀχωρίστως καὶ ἀδιαιρέτως», αλλά ισχυρίζονται ότι η θεία φύση του Χριστού απορρόφησε την ανθρώπινη φύση Του και επομένως ο Χριστός έχει μόνο μια φύση.

Γρήγορα όμως ο Όσιος Γεράσιμος κατάλαβε το λάθος του, επειδή ήταν άνθρωπος με καλή προαίρεση και ταπεινό φρόνημα. Είχε την καλή συνήθεια να επισκέπτεται και να συμβουλεύεται για πνευματικά αγιασμένους ανθρώπους. Από ένα λόγιο ασκητή που ονομαζόταν Ευθύμιος και ασκήτευε στην έρημο του Ρουβά, διδάχθηκε την αλήθεια και για τις δύο φύσεις του Χριστού, κατάλαβε το λάθος του και επέστρεψε και πάλι στην Εκκλησία.


Στη συνέχεια εκάρη το 451 μ.Χ. μοναχός στην έρημο του Ιορδάνου, όπου ασκήθηκε στην ησυχία. Αργότερα, όταν συγκεντρώθηκαν γύρω του πολλοί μοναχοί, οι οποίοι ζητούσαν την φωτισμένη καθοδήγησή του, ίδρυσε κοινοβιακή μονή κοντά στην πόλη Βαϊθαγλά.

Κυριακή 15 Μαρτίου 2026

Άγιοι Ευτρόπιος, Κλεόνικος και Βασιλίσκος 3 Μαρτίου


Οι Άγιοι Μάρτυρες Βασιλίσκος, Ευτρόπιος και Κλεόνικος κατάγονταν από την Αμάσεια του Πόντου και έζησαν κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Μαξιμιανού (286-305 μ.Χ.).
Ήταν στρατιώτες και συγγενείς του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος. Ως Χριστιανοί διαβλήθηκαν στον ηγεμόνα Ασκληπιόδοτο, ο οποίος τους συνέλαβε και τους βασάνισε σκληρά. Όμως οι Μάρτυρες, αφού παρουσιάσθηκε σε αυτούς ο Κύριος και ο Άγιος Μεγαλομάρτυρας Θεόδωρος, έγιναν υγιείς.
Μέσα στη φυλακή οι τρεις νέοι δεν έχασαν ούτε το θάρρος ούτε την πίστη τους. Αντιθέτως εξακολούθησαν να λατρεύουν τον Ένα και Αληθινό Θεό. Με το κήρυγμά τους και το παράδειγμα που προσέφερε το ήθος, η αντοχή και το θάρρος τους, οδήγησαν πολλούς συγκρατούμενους τους στην αληθινή πίστη. Ο Ασκληπιόδοτος πληροφορήθηκε την Χριστιανική δράση των τριών κρατουμένων και την επίδραση που ασκούσαν στους φυλακισμένους ειδωλολάτρες και διέταξε να τους οδηγήσουν και πάλι ενώπιόν του.

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ - ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ: Εὐαγγέλιο - (Νά σηκώνουμε τόν Σταυρό μας)


Αποτέλεσμα εικόνας για ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ - ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ: Εὐαγγέλιο - (Νά σηκώνουμε τόν Σταυρό μας)

34 Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. 35 ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ᾿ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου οὗτος σώσει αὐτήν. 36 τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; 37 ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; 38 ὃς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων.
1 ΚΑΙ ἔλεγεν αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστηκότων, οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει.

Νά σηκώνουμε τόν Σταυρό μας

Καθώς βρισκόμαστε στο μέσο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η Εκκλησία μας προβάλλει στους ιερούς Ναούς μας τον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου και μας καλεί να τον προσκυνήσουμε με δέος και πίστη και να πάρουμε χάρη πολλή και δύναμη για τον πνευματικό αγώνα που διεξάγουμε την περίοδο αυτή.

ΤΙ ΘΑ ΠΕΙ ΑΥΤΑΠΑΡΝΗΣΗ

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ ΤΙΜΙΟ ΚΑΙ ΖΩΟΠΟΙΟ ΣΤΑΥΡΟ (Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ)




Ὁ Παῦλος καυχᾶται γιά τόν Σταυρό καί λέει, ὅτι δέν γνωρίζει τίποτε ἐκτός ἀπό τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, καί Αὐτόν ἐσταυρωμένον. 

Τί λέει λοιπόν; Σταυρός εἶναι τό νά σταυρώσωμε τήν σάρκα μαζί μέ τά πάθη καί τίς ἐπιθυμίες (Γαλ. 5, 24). Νομίζετε ὅτι εἶπε τοῦτο μόνο γιά τήν τρυφή καί τά ὑπογάστρια; Πῶς τότε γράφει στούς Κορινθίους ὅτι, «ἐπειδή ὑπάρχουν ἔριδες ἀνάμεσά σας, εἶσθε ἀκόμη σαρκικοί καί περιπατεῖτε κατά τό ἀνθρώπινο φρόνημα» (Α’ Κορ. 3, 3); Ὥστε καί αὐτός πού ἀγαπᾶ δόξα ἤ χρήματα, ἤ ἁπλῶς θέλει νά ἐπιβάλη τό θέλημά του καί προσπαθεῖ ἔτσι νά νικήση, εἶναι σαρκικός καί περιπατεῖ κατά τήν σάρκα. Γι᾽ αὐτά ἀκριβῶς δημιουργοῦνται καί οἱ ἔριδες, ὅπως λέγει καί ὁ Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος• «ἀπό ποῦ προέρχονται οἱ μεταξύ σας πόλεμοι καί μάχες; Δέν προέρχονται ἀπό ἐδῶ, δηλαδή ἀπό τίς ἡδονές σας πού παλεύουν μέσα στά μέλη σας; Ἀγωνίζεσθε ἀλλά δέ μπορεῖτε νά τά καταφέρετε, μάχεσθε καί πολεμεῖτε» (Ἰακ. 4, 1). Τοῦτο λοιπόν εἶναι τό νά σταυρώση τήν σάρκα μαζί μέ τά πάθη καί τίς ἐπιθυμίες, τό νά μήν ἐνεργεῖ ὁ ἄνθρωπος τίποτα ἀπό ὅσα δέν εἶναι εὐάρεστα στό Θεό. Καί ἄν τό σῶμα τόν ταλαιπωρῆ καί στενοχωρῆ, πρέπει ὁ καθένας νά τό ἀνεβάζει ὁπωσδήποτε καί μέ τήν βία ἀκόμη στό Σταυρό. Τί θέλω νά πῶ; Ὁ Κύριος, ὅταν ἦλθε ἐπί τῆς γῆς, ἔζησε βίον ἀκτήμονα, καί δέν ἔζησε μόνο, ἀλλά καί ἐκήρυξε λέγοντας, «ὅποιος δέν ἀποτάσσεται ἀπό ὅλα τά ὑπάρχοντά του, δέν μπορεῖ νά εἶναι μαθητής μου» (Λουκᾶ 14, 33).

Ἀλλά κανείς, παρακαλῶ, ἀδελφοί, ἄς μή δυσανασχετῆ, ὅταν ἀκούη πού διακηρύσσομε ἀνόθευτο τό ἀγαθό καί εὐάρεστο καί τέλειο θέλημα τοῦ Θεοῦ, μήτε νά δυσαρεστηθῆ νομίζοντας δυσκολοκατόρθωτα τά παραγγέλματα. Ἄς καταλάβη πρῶτα-πρῶτα ἐκεῖνο πού λέει, ὅτι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται καί βιασταί τήν ἁρπάζουν. Ἄς ἀκούη τόν κορυφαῖο τῶν Ἀποστόλων τοῦ Χριστοῦ Πέτρο, ὅτι «ὁ Χριστός ἔπαθε γιά χάρι μας, ἀφήνοντας σ᾽ ἐμᾶς ὑπογραμμό, γιά ν᾽ ἀκολουθήσωμε τά ἴχνη του» (Α’ Πέτρ. 2, 21). Ἔπειτα ἀφοῦ κατανοήση ἀληθινά πόσα ὀφείλει στόν Δεσπότη, νά λέει μέ τό νοῦ του καί τοῦτο: Ὅταν δέν μπορῆ κανείς ν᾽ ἀνταποδώση ὅτι χρωστάει, μπορεῖ νά προσφέρη τό ἕνα μέρος μέ μετριοφροσύνη κατά τή δύναμί του καί τήν προαίρεση, ὡς πρός δέ τό μέρος πάλι πού ἐλλείπει νά ταπεινώνεται ἐνώπιόν Του. Ἔτσι ἑλκύοντας τήν θεία συμπάθεια διά τῆς ταπεινώσεώς του θά ἀναπληρώνη τήν ἔλλειψη. Ἐάν λοιπόν κανείς βλέπη τόν λογισμό του νά ὀρέγεται πλοῦτο καί πολυκτημοσύνη, ἄς γνωρίζη ὅτι ὁ λογισμός αὐτός εἶναι σαρκικός, καί γι᾽ αὐτό κινεῖται ἔτσι. Ἀντίθετα ὅποιος εἶναι προσηλωμένος στόν Σταυρό δέν μπορεῖ νά κινῆται πρός κάτι τέτοιο. Γι᾽ αὐτό εἶναι ἀνάγκη νά ἀνεβάσωμε τόν λογισμό στό ὕψος τοῦ Σταυροῦ, γιά νά μή ρίψη ὁ ἴδιος ὁ λογισμός τόν ἑαυτό του κάτω καί χωρισθῆ ἀπό τόν σταυρωθέντα σ᾽ αὐτόν Χριστό.

Ὁ Ἅγιος Θεόδοτος ὁ Ἱερομάρτυρας Ἐπίσκοπος Κυρήνειας Κύπρου 2 Μαρτίου



Ἔζησε τὸν 4ο αἰῶνα μ.Χ. τότε ποὺ τὸ νησὶ τῆς Κύπρου βρισκόταν κάτω ἀπὸ τὴ βαριὰ Ρωμαϊκὴ σκλαβιά. Ὁ ἐπίσκοπος Θεόδοτος, ἄνθρωπος ταπεινὸς καὶ φλογερὸς στὴν πίστη, μὰ καὶ δραστήριος καὶ φιλάνθρωπος σὲ ὅλους, ἦταν ἕνα ἀληθινὸ δῶρο Θεοῦ γιὰ τὸ πολυβασανισμένο νησί. Οἱ χριστιανοὶ πολὺ τὸν ἀγαποῦσαν. Κι οἱ εἰδωλολάτρες ἐπίσης ἰδιαίτερα τὸν ἐκτιμοῦσαν. Στὸ ἱερὸ πρόσωπό του ἔβλεπαν ὅλοι τὸν στοργικὸ πατέρα καὶ τὸν ἀληθινὸ προστάτη. Μὲ τὰ λόγια του τὰ εὐαγγελικὰ ἁπάλυνε τὸν πόνο τοῦ λαοῦ του καὶ μὲ τὰ ἔργα του τὰ καθημερινά, ἔργα ἀγάπης καὶ καλοσύνης, ἀνακούφιζε τὴ δυστυχία ὅπου τὴν ἔβρισκε.
Ἤρεμα κι ὄμορφα κυλοῦσε ἡ ζωὴ στὴν Κύπρο, μέχρι τὴ στιγμὴ ποὺ ξέσπασε ὁ νέος διωγμός. Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ προχωροῦσε ὁλοένα στὴ νίκη καὶ τὴ δόξα. Ἡ εἰδωλολατρία ἀντίθετα μέρα μὲ τὴ μέρα ἔφθινε. Βάδιζε πρὸς τὸν θάνατο. Δὲν τῆς ἔμενε παρὰ λίγη ζωή. Κι αὐτὴ τὴ στιγμὴ τὴν ὕστατη σὰν τὸ πληγωμένο θηρίο ὁ πονηρὸς συγκέντρωσε ὅση δύναμη μποροῦσε κι ὄρμισε γιὰ τὴν τελευταία μάχη: Γιὰ τὴν ἐξόντωση τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.
Ἡγεμόνας στὸ νησὶ ἦταν ὁ Σαβίνος.
Ἡ Ἱστορία τὸν περιγράφει σὰν ἄνθρωπο σκληρὸ κι ἀδίστακτο στὰ σχέδια καὶ τὶς ἐπιδιώξεις του. Φανατικὸς εἰδωλολάτρης ἐκμεταλλεύεται τὴν εὐκαιρία, γιὰ νὰ ἁρπάξει, νὰ φυλακίσει, νὰ ἐξορκίσει, νὰ θανατώσει κάθε ὀπαδὸ τοῦ Ναζωραίου Ἰησοῦ. Πόνος βαρὺς εἶχε πλακώσει τότε τὶς χριστιανικὲς καρδιές.
Οἱ πιστοὶ «διωκόμενοι, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, ἐν ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι καὶ σπηλαίοις καὶ τοὶς ὀπαὶς τῆς γῆς" κινδυνεύουν νὰ ἀποκάμουν, νὰ κλονιστοῦν, νὰ πέσουν». Τὰ μαρτύρια εἶναι τρομερά. Πῶς νὰ τὰ ἀντέξουν;

Ὁ Ἅγιος Ἠσύχιος ὁ Συγκλητικὸς 2 Μαρτίου



Ὁ Ἅγιος Ἠσύχιος ἔζησε κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα Μαξιμιανοῦ (286-305 μ.Χ.) καὶ κατεῖχε τὸ ἀξίωμα τοῦ Συγκλητικοῦ. Ὅταν διὰ διατάγματος τοῦ Μαξιμιανοῦ ξέσπασε ὁ διωγμὸς κατὰ τῶν Χριστιανῶν καὶ οἱ κατέχοντες ἀνώτερα ἀξιώματα Χριστιανοὶ ἀπαγορεύθηκε νὰ φέρουν ζώνη καὶ στολή, τότε ὁ Ἅγιος προτίμησε νὰ περιφρονήσει ὅλες τὶς τιμὲς τῆς πρόσκαιρης δόξας, ἀπέβαλε τὰ ἐνδύματα καὶ τὴ ζώνη τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ ἐνδύθηκε ταπεινὰ καὶ ἄσημα.
Ὅταν ὁ αὐτοκράτορας ἔμαθε τί εἶχε γίνει ὀργίσθηκε καὶ διέταξε νὰ δέσουν στὸν λαιμὸ τοῦ Ἁγίου βαριὰ πέτρα καὶ ἂν τὸν ρίξουν στὸ ποτάμι.
Ἔτσι ὁ Ἅγιος Ἠσύχιος ἔλαβε τὸ στέφανο τῆς μακαρίας δόξας τοῦ Θεοῦ.

Ἀπολυτίκιο. Ἦχος α’. Τὸν τάφον σου Σωτήρ.
Ἄξιας κοσμικῆς, ἀπορρίψας τὸ κλέος, τὴν δόξαν τοῦ Χριστοῦ, ὠμολόγησας χαίρων, Ἠσύχιε πανένδοξε, Ἀθλητῶν ἐγκαλλώπισμα, ὅθεν ἔφερες, ὥσπερ τιμὴν τὴν αἰσχύνην, καὶ τὸν θάνατον, ἐν πνιγμονῇ τῶν ὑδάτων, δυνάμει τοῦ Πνεύματος.