Η γλυκύτητα της προθέσεως

«Ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρηστεύεται… οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς» γράφει ο Απόστολος Παύλος στην Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του. Και ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει πως τίποτε δεν ενώνει τόσο βαθιά τους ανθρώπους όσο η υπομονή που γεννιέται από την αγάπη. Μέσα σε αυτή τη βεβαιότητα ριζώνει και η μικρή, ταπεινή ιστορία που φωτίζει μια μεγάλη αλήθεια.

Σε μια σκήτη του Αγίου Όρους, ένας υποτακτικός, απλός και άπειρος, θέλησε να αναπαύσει τον Γέροντά του. Πήγε στο βουνό, μάζεψε χόρτα με κόπο και προθυμία, άναψε φωτιά, τα έβρασε και τα πρόσφερε με παιδική χαρά. Δεν γνώριζε όμως ότι τα χόρτα ήταν πικρά, σχεδόν αφόρητα στη γεύση. Ο Γέροντας έφαγε σιωπηλά όλο το πιάτο του, χωρίς να παραπονεθεί, χωρίς να δείξει δυσαρέσκεια. Όταν ο υποτακτικός δοκίμασε και ένιωσε την πικράδα, ταράχθηκε. Γιατί δεν του είπε τίποτε; Γιατί δεν τον διόρθωσε;

Η απάντηση του Γέροντος δεν ήταν απλώς λόγος καλοσύνης, αλλά θεολογία βιωμένη. Του είπε ότι τον έθρεψε η γλυκύτητα της προθέσεως, όχι η γεύση των χόρτων. Εκεί όπου ο κόσμος σταματά στην ύλη, ο άνθρωπος του Θεού βλέπει την καρδιά. Εκεί όπου ο εγωισμός αναζητεί την ευκολία, η αγάπη αναζητεί τον άλλον.

Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής γράφει ότι η καθαρή αγάπη δεν λογαριάζει κόπους και πικρίες, αλλά βλέπει στο πρόσωπο του άλλου την εικόνα του Θεού. Όποιος γογγύζει για το παραμικρό, φανερώνει ότι η καρδιά του ακόμη ζητεί να υπηρετηθεί. Όποιος όμως σιωπά από διάκριση, μεταβάλλει το πικρό σε ευλογία. Η άσκηση δεν βρίσκεται μόνο στο κελί, αλλά στο καθημερινό τραπέζι, στον τρόπο που θα δεχθεί κανείς το φαγητό, τον λόγο, ακόμη και το σφάλμα του άλλου.

Στον κόσμο παραπονιόμαστε εύκολα. Αν το φαγητό είναι κρύο, αν δεν είναι όπως το θέλουμε, αν κάτι δεν ικανοποιεί το γούστο μας. Μέσα στο σπίτι, συχνά η γκρίνια πληγώνει περισσότερο από την έλλειψη. Και όμως, πόσοι κόποι κρύβονται πίσω από ένα πιάτο φαγητό, από μια απλή καθημερινή φροντίδα. Πόση αγάπη, ίσως αδέξια, ίσως ατελής, αλλά αληθινή.

Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος λέγει ότι η καρδιά που γεύτηκε την ταπείνωση δεν βρίσκει τίποτε πικρό σε αυτόν τον κόσμο. Διότι έχει μάθει να μεταμορφώνει τα πάντα μέσα από την ευγνωμοσύνη. Όταν αγαπάς, δεν εξετάζεις τη γεύση, αλλά το χέρι που προσφέρει. Δεν στέκεσαι στην ατέλεια, αλλά στη διάθεση.

Αν λοιπόν κάποιος γογγύζει για το φαγητό της γυναίκας του, για μια ατέλεια, για μια μικρή αστοχία, ας θυμηθεί τον Γέροντα της σκήτης. Ας αναρωτηθεί τι είναι βαρύτερο, η πικράδα της γεύσεως ή η πικράδα που αφήνει ένας σκληρός λόγος στην καρδιά. Η αγάπη δεν τρέφεται με καρυκεύματα, αλλά με ευγνωμοσύνη.

Όταν ο άνθρωπος μάθει να ευχαριστεί για το λίγο, τότε το λίγο γίνεται πολύ. Όταν μάθει να σιωπά από διάκριση, τότε ο Θεός μιλά μέσα του. Και τότε ακόμη και τα πικρά χόρτα γίνονται γλυκά, διότι τα ευλογεί η πρόθεση της αγάπης.

Στο τέλος, αυτό που μένει δεν είναι η γεύση του φαγητού, αλλά η γεύση της καρδιάς. Κι εκείνος που έμαθε να δέχεται με ταπείνωση και ευγνωμοσύνη, ήδη ζει την αρχή του Παραδείσου από αυτή τη ζωή.

Όταν η αγάπη προηγείται της γεύσεως, ακόμη και το πικρό γίνεται ευλογία.

Σιωπηλή ευγνωμοσύνη για κάθε χέρι που κοπιάζει να μας αναπαύσει.