Όσον αφορά τη μελέτη: Έγινε με ερωτηματολόγια σε 65.000 Ευρωπαίους το 2016. Όταν θα βγει η αντίστοιχη μελέτη για το 2017, θα δούμε ποιές ήταν οι επιπτώσεις των capital controls και της εκβιαστικής επιβολής της χρήσης των καρτών. Γι΄αυτό λέμε πως η Ελλάδα λειτουργεί ως πειραματόζωο και τις «πετυχημένες» πολιτικές τους, θα τις περάσουν και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.
Με μετρητά έγιναν πέρυσι στην Ελλάδα σχεδόν εννέα στις δέκα αγοραπωλησίες στο λιανικό εμπόριο, σύμφωνα με νέα έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ECB: The use of cash by households in the euro area), η οποία καταδεικνύει ότι παρά τα capital controls και τη σταδιακή εξάπλωση του πλαστικού χρήματος, τα μετρητά παραμένουν ο κυρίαρχος τρόπος πληρωμής στην αγορά.
Συνολικά το 88% των λιανικών συναλλαγών υπολογίζεται ότι έγινε με χαρτονομίσματα και κέρματα το 2016, ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα μας στη δεύτερη θέση ανάμεσα στα 19 κράτη-μέλη της ευρωζώνης, ισοβαθμώντας με την Κύπρο και ακολουθώντας μόνο τη Μάλτα (92%).
Η Ελλάδα καταλαμβάνει μάλιστα τα πρωτεία στην αξία των συναλλαγών που έγιναν με μετρητά, με 75%, τη στιγμή που στο σύνολο της νομισματικής ένωσης τα μετρητά πρεσβεύουν λιγότερο από το 54% του κόστους των δοσοληψιών.
Κρίσιμος παράγοντας πίσω από τη μεγάλη χρήση μετρητών στην ελληνική αγορά είναι η διαδεδομένη αντίληψη ότι καταστηματάρχες και έμποροι δεν δέχονται πάντα κάρτες, με τη χώρα μας να βρίσκεται στην τελευταία θέση όσον αφορά την αίσθηση αποδοχής καρτών με 57%, δηλαδή δεκαπέντε μονάδες χειρότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.
Η διάδοση του πλαστικού χρήματος θεωρείται ένα από τα αποτελεσματικότερα εργαλεία για την καταπολέμηση της «μαύρης» οικονομίας, με τους αναλυτές της ΕΚΤ να αναφέρουν ότι η εξάπλωση των κατάλληλων υποδομών για τη χρήση καρτών μπορεί να οδηγήσει σε απεξάρτηση από τα μετρητά.
Σχεδόν όλη η Ευρώπη όμως μένει πιστή στα μετρητά
Σημειώνεται πάντως ότι η μεγάλη συχνότητα στη χρήση μετρητών δεν περιορίζεται στις χώρες του Νότου, παρά το γεγονός ότι στην περιοχή μας εντοπίζονται τα υψηλότερα ποσοστά. Στη Γερμανία και την Αυστρία, που ανήκουν στον «σκληρό πυρήνα» της ευρωζώνης, το ποσοστό των συναλλαγών με μετρητά πέρυσι ήταν 80% και άνω.
Οι μοναδικές χώρες του κοινού νομίσματος όπου λιγότερες από τις μισές αγορές έγιναν με μετρητά ήταν η Ολλανδία (45%) και η Εσθονία (48%), διαψεύδοντας την εντύπωση πως η ευρωζώνη μετατρέπεται γρήγορα σε μία κοινωνία χωρίς μετρητά (cashless society).
Μάλιστα, αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι σχεδόν σε όλες τις χώρες της ευρωζώνης το 93% των πολιτών δήλωσε πως έχει πρόσβαση σε χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες, με την Κύπρο (66%) να είναι η μοναδική χώρα όπου η πρόσβαση ήταν κάτω από το «φράγμα» του ογδόντα τοις εκατό.
