«Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται».
Καὶ πάλιν· «Νήψατε, γρηγορήσατε».
Ο αγώνας κατά των παθών δεν αρχίζει από τα μεγάλα έργα που φαίνονται στους ανθρώπους, αλλά από την κρυφή εργασία της καρδιάς. Εκεί όπου ο άνθρωπος παλεύει με τους λογισμούς του, με την φιλαυτία του, με την αμέλειά του και με το θέλημά του. Διότι δεν είναι αληθινός ναός του Θεού εκείνος που μόνο εξωτερικά φαίνεται ευλαβής, αλλά εκείνος που καθάρισε το εσωτερικό του από την ταραχή των παθών και έγινε κατοικητήριο της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης διδάσκει ότι τρεις αρετές συγκρατούν τον άνθρωπο επάνω στην οδό της σωτηρίας: η εγκράτεια, η σιωπή και η αυτομεμψία. Δηλαδή να περιορίζει κανείς το σώμα του, να φυλάγει τη γλώσσα του και να κατηγορεί πρώτα τον εαυτό του αντί να δικαιώνει τον λογισμό του. Αυτές οι αρετές στηρίζουν η μία την άλλη σαν τρεις πέτρες θεμελίου. Από αυτές γεννιέται η καθαρή προσευχή και η καρδιά αρχίζει σιγά σιγά να μαλακώνει από την παρουσία του Θεού.
Η εγκράτεια δεν είναι απλώς λιγότερο φαγητό. Είναι η άρνηση της δουλείας στην επιθυμία. Όταν ο άνθρωπος μάθει να σταματά πριν από τον κόρο, τότε αρχίζει να αποκτά εξουσία επάνω στον εαυτό του. Οι Πατέρες γνώριζαν ότι από την γαστριμαργία ανοίγει δρόμος για όλα τα υπόλοιπα πάθη, επειδή η ψυχή συνηθίζει να ζητά συνεχώς ικανοποίηση. Γι’ αυτό και η νηστεία στην Ορθόδοξη Παράδοση δεν είναι δίαιτα, αλλά πνευματικό φρένο στην αχαλίνωτη επιθυμία.
Η σιωπή επίσης δεν σημαίνει μόνο να μη μιλά ο άνθρωπος. Σημαίνει να πάψει η καρδιά να θορυβεί από κρίσεις, φαντασίες και περιττούς λογισμούς. Πολλές φορές ο διάβολος νικά περισσότερο με τις αργολογίες και την ταραχή παρά με τις μεγάλες αμαρτίες. Όπου υπάρχει σιωπή με διάκριση, εκεί γεννιέται η νήψη και εκεί ακούγεται καθαρότερα η φωνή της συνειδήσεως.
Και πάνω από όλα η αυτομεμψία. Να λέγει ο άνθρωπος «εγώ φταίω». Όχι από απελπισία, αλλά από ταπείνωση. Διότι ο ταπεινός δεν πολεμά μόνος του. Η Χάρις του Θεού στέκεται δίπλα του. Όσο ο άνθρωπος δικαιώνει τον εαυτό του, μένει κλειστός στην ενέργεια του Θεού. Όταν όμως ταπεινωθεί αληθινά, τότε αρχίζει η θεραπεία της ψυχής.
Τα πάθη δεν νικιούνται μέσα σε μία ημέρα. Θέλουν πόνο, επιμονή, μετάνοια και συνεχή επιστροφή στον Θεό. Κάθε μικρή νίκη απέναντι στον λογισμό, κάθε εγκρατής στιγμή, κάθε σιωπηλή προσευχή, κάθε δάκρυ μετανοίας, είναι ένα βήμα προς την ελευθερία της ψυχής. Και τότε ο άνθρωπος δεν γίνεται απλώς οικοδομικό υλικό του θείου ναού, αλλά ζωντανός ναός του Αγίου Πνεύματος.
«Πᾶντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με Χριστῷ».
Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης
Μέσα στην ησυχία και στην ταπείνωση, ο άνθρωπος αρχίζει να ακούει ξανά τον Θεό μέσα του.
Γιατί τα πάθη δεν νικιούνται με δύναμη ανθρώπινη, αλλά με καρδιά συντετριμμένη και Χάρη Θεού.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.