Ιστορια - ιστοριες....αυτοι ηταν και ειναι οι Τουρκοι. ...νο2.

Μία από τις πιο φρικιαστικές βασανιστήριες της οθωμανικής περιόδου ήταν αυτή των γάντζων ή «τσικγκελιών», όπως τα ονόμαζαν οι μουσουλμάνοι Τούρκοι. Στους τείχους των πόλεων ή σε ειδικά στημένες σκαλωσιές, στερεώνονταν μεγάλοι γάντζοι με αιχμηρές, ακονισμένες άκρες. Ο γυμνός θύμα, ένας Χριστιανός, ριχνόταν στους γάντζους από ψηλά στους τείχους ή υψωνόταν με ειδικές τροχαλίες και ρίχνόταν στους γάντζους των σκαλωσιών. Εκεί παρέμενε καρφωμένος για μέρες, βασανιζόμενος από φρικτούς πόνους μέχρι να ξεψυχήσει. Αν, μάλιστα, οι γάντζοι δεν είχαν διαπεράσει ζωτικό όργανο, το βασανιστήριο μπορούσε να διαρκέσει αρκετές μέρες. 

Ιστορικές μαρτυρίες αναφέρουν την ύπαρξη μιας τέτοιας σκαλωσιάς με γάντζους στην κεντρική πλατεία του Ηρακλείου (Κάντια), όπου πολλοί Κρήτες, κυρίως επαναστάτες, συνάντησαν το τραγικό τους τέλος. Οι οθωμανοί άρχοντες είχαν στην άκρη των χειλιών τους μια γνωστή παροιμία: «Κεφάλι που δεν κλίνει, πέφτει». Η εκτέλεση της ποινής γινόταν σε δημόσια θέα από έναν εξειδικευμένο δήμιο που λεγόταν μακελάρης (ελληνικοβυζαντινή λέξη που σημαίνει «χασάπης»), με το γνωστό καμπύλο οθωμανικό σπαθί, το γιαταγάνι. Το θύμα έφτανε στον τόπο της σφαγής χλευαζόμενο και δημόσια ντροπιασμένο. Πριν την εκτέλεση, ως συνήθως, είχε ξυλοκοπηθεί και συχνά ακρωτηριαστεί. Η ίδια η τιμωρία ήταν ανώδυνη και στιγμιαία, αλλά όλος ο προηγούμενος διάδικος την έκανε μαρτυρική. Το σώμα και το κεφάλι παρέμεναν εκτεθειμένα για μέρες. Συχνά το κεφάλι του θύματος καρφωνόταν σε κοντάρι και παρελάμβανε μέσα στην πόλη, ιδίως αν το θύμα τύχαινε να είναι επίσημα κυνηγημένος. Άλλες φορές διατηρούνταν και στέλνονταν στον ίδιο τον Σουλτάνο. Άλλες πάλι φορές το κεφάλι παρέμενε κρεμασμένο ή καρφωμένο σε εμφανές σημείο για μέρες, μέχρι να αρχίσει η φυσική αποσύνθεση των χαρακτηριστικών του.

 Το βασανιστήριο της αποκεφαλισμού συνδεόταν φυσικά και με τη μοίρα των Τεσσάρων Μαρτύρων που αφορούν το παρόν έργο. Πράγματι, το Συναξάρι των Αγίων επιβεβαιώνει όσα έχουμε πει μέχρι εδώ. Μετά από σκληρά βασανιστήρια και δημόσια ταπείνωση μέσα στους δρόμους του Ρεθύμνου, οι Άγιοι κατέληξαν στην πλατεία της Μεγάλης Πύλης, η οποία σήμερα φέρει το όνομά τους προς τιμήν τους, για να αποκεφαλιστούν. Πέρα από τις επίσημες εκτελέσεις, υπήρχαν και οι μαζικές σφαγές χριστιανικών πληθυσμών σε περιπτώσεις όπου το ισλαμο-οθωμανικό κράτος ήθελε να επιδείξει τη δύναμή του. Το κύριο πρόσχημα για τις σφαγές ήταν οι αντίποινες κατά των επαναστατικών κινημάτων. Παράλληλα με τους επίσημους παράγοντες που εκτελούνταν δημόσια (επισκόπους, προύχοντες κ.λπ.), άτακτες ορδές γενιτσάρων όρμαγαν στα χριστιανικά σπίτια, έσπαγαν πόρτες, σκότωναν όποιον έβρισκαν μπροστά τους και μετά λεηλατούσαν το σπίτι, αρπάζοντας ό,τι τους άρεσε. Φεύγοντας, σε πολλές περιπτώσεις έβαζαν και φωτιά στο σπίτι. 

Ο Θεοχάρης Ντετοράκης, στην «Ιστορία της Κρήτης» του, μεταφέρει μια ανατριχιαστική πληροφορία. Όταν σκότωσαν τον Επίσκοπο Γεράσιμο Ρεθύμνου το 1821, του άνοιξαν το στήθος, του έβγαλαν την καρδιά και ράντισαν τα λάβαρά τους με το αίμα της προκειμένου να πετύχουν νίκες κατά των απίστων. Ολόκληρη η περιγραφή του περιστατικού θυμίζει άμεσα κανιβαλισμό από πρωτόγονη εποχή.