Όταν ο άνθρωπος θυμηθεί τα πρώτα του παραστρατήματα και σταθεί με ειλικρίνεια απέναντι στη συνείδησή του, τότε αρχίζει μέσα του το αληθινό έργο της μετανοίας.
Δεν αναζητεί πλέον δικαιολογίες. Δεν κατηγορεί τους ανθρώπους, τις περιστάσεις ή τις δυσκολίες της ζωής του. Στρέφει το βλέμμα προς τα μέσα και λέγει ταπεινά:
«Εγώ απομακρύνθηκα από την οδό του Θεού. Εγώ πλήγωσα την ψυχή μου. Εγώ έχω ανάγκη από το έλεος και τη θεραπεία Του».
Αυτή η καταδίκη του εαυτού δεν είναι απόγνωση ούτε μίσος προς την ύπαρξή μας. Είναι αυτομεμψία· η γενναία παραδοχή της πτώσεώς μας ενώπιον του Θεού. Είναι το σημείο ότι η καρδιά έπαψε να υπερασπίζεται το σφάλμα της και άρχισε να ποθεί την επιστροφή.
Και τότε ο φιλάνθρωπος Θεός αναπαύει τον μετανοούντα άνθρωπο.
Όχι επειδή εκείνος βασάνισε τον εαυτό του, αλλά επειδή ταπεινώθηκε. Επειδή δέχθηκε εκούσια το πνευματικό επιτίμιο της συνειδήσεως, αναγνώρισε την παράβασή του και δεν περίμενε να τον καταδικάσουν οι άλλοι. Πρόλαβε τη μέλλουσα κρίση με την παρούσα μετάνοια και προσέφυγε στο έλεος του Θεού.
Η μνήμη των αμαρτιών, όταν συνοδεύεται από ελπίδα, γίνεται φάρμακο. Συντρίβει την υπερηφάνεια, γεννά δάκρυα, μαλακώνει την καρδιά και διδάσκει τον άνθρωπο να μην κατακρίνει κανέναν. Διότι όποιος γνωρίζει το βάθος των δικών του πληγών δεν σπεύδει να εξετάσει τις πληγές του αδελφού του.
Όσο περισσότερο βιάζει ο άνθρωπος τον εαυτό του να εγκαταλείψει τα πάθη, όσο αντιστέκεται στους εμπαθείς λογισμούς και όσο ταπεινώνεται ενώπιον του Θεού, τόσο περισσότερη θεία χάρη δέχεται.
Αυτή η βία δεν στρέφεται εναντίον του σώματος ή της ζωής του. Είναι η ευλογημένη αντίσταση προς τον παλαιό άνθρωπο. Είναι ο αγώνας να σιωπήσει όταν θέλει να κατακρίνει, να συγχωρήσει όταν πληγώνεται, να προσευχηθεί όταν ο νους διασκορπίζεται και να σηκωθεί πάλι όταν πέσει.
Ο Θεός τιμά αυτή την κρυφή προσπάθεια. Βλέπει κάθε μικρή νίκη που οι άνθρωποι αγνοούν. Ακούει τον στεναγμό που δεν έγινε λόγος και δέχεται το δάκρυ που έμεινε κρυμμένο στο ταμείο της καρδιάς.
Μην αφήσεις, λοιπόν, τη μνήμη των αμαρτιών σου να σε οδηγήσει στην απελπισία. Άφησέ την να σε οδηγήσει στα πόδια του Χριστού. Η απελπισία ψιθυρίζει ότι δεν υπάρχει επιστροφή. Η μετάνοια ομολογεί ότι, όσο υπάρχει αναπνοή, η θύρα του ελέους παραμένει ανοιχτή.
Καταδίκασε το αμάρτημα, όχι την ύπαρξή σου. Μίσησε την πτώση, όχι την ψυχή που δημιούργησε ο Θεός. Και όταν γονατίσεις με αλήθεια, να γνωρίζεις ότι ο Θεός δεν στέκεται απέναντί σου ως άσπλαχνος δικαστής, αλλά σε περιμένει ως Πατέρας.
Γιατί η αληθινή μετάνοια δεν τελειώνει στην ενοχή.
Τελειώνει στην αγκαλιά του Θεού.
«Ὅταν ὁ ἄνθρωπος θυμηθῇ τὶς πρῶτες του ἁμαρτίες καὶ καταδικάσῃ τὸν ἑαυτό του, τότε καὶ ὁ Θεὸς φροντίζει νὰ τὸν ἀναπαύσῃ».
Άγιος Ισαάκ ο Σύρος
Ἀσκητικά, Λόγος ΚΖ΄
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.