Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Ἡ ἀληθινὴ ὁμολογία γεννιέται στὴν καρδιὰ πρὶν φανερωθεῖ στὸν κόσμο.

«Καθ’ ἡμέραν ἀποθνήσκω» (Α΄ Κορ. 15,31)

Δὲν εἶναι μόνο τὸ αἷμα ποὺ φανερώνει τὸν μάρτυρα, ἀλλὰ καὶ ἡ κρυφὴ διάθεσις τῆς καρδίας. Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ δὲν τιμᾷ μονάχα ἐκεῖνον ποὺ παρέδωσε τὸ σῶμα στὰ βασανιστήρια, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνον ποὺ καθημερινὰ σταυρώνει τὸ θέλημά του γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Διότι τὸ μαρτύριο δὲν ἀρχίζει τὴν ὥρα τοῦ θανάτου· ἀρχίζει ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ ἡ ψυχὴ ἀποφασίζει νὰ μὴν προδώσῃ τὸν Χριστό.

Ὁ θείος Παῦλος φωνάζει· «Καθ’ ἡμέραν ἀποθνήσκω». Καὶ ἡ ἁγία αὐτὴ ὁμολογία φανερώνει τὸ μυστήριο τοῦ ἐσωτερικοῦ μαρτυρίου. Πεθαίνει κάθε μέρα ὁ ἄνθρωπος ποὺ μάχεται τὰ πάθη. Πεθαίνει κάθε μέρα ἐκεῖνος ποὺ κρατεῖ καθαρὴ τὴ συνείδησι μέσα σὲ κόσμον ἀποστασίας. Πεθαίνει κάθε μέρα ὁ πιστὸς ποὺ προτιμᾷ νὰ θλιβῇ παρὰ νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου.

Ὁ μάρτυρας προετοιμάζεται πρῶτα στὴν καρδιά. Ἐκεῖ πλέκεται τὸ στεφάνι. Στὴν κρυφὴ προσευχή. Στὴν ὑπομονὴ τῶν θλίψεων. Στὴ σιωπηλὴ ἀντίστασι ἀπέναντι στὴν ἁμαρτία. Γιατὶ πολλοὶ μπορεῖ νὰ μὴν χύσουν αἷμα, ἀλλὰ χύνουν καθημερινὰ δάκρυα μετανοίας, ἀγῶνος καὶ ὁμολογίας.

Ὅταν ἡ ψυχὴ εἶναι ἕτοιμη νὰ χάσῃ τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό, τότε ἤδη ἔχει γευθεῖ τὸ πνεῦμα τοῦ μαρτυρίου. Καὶ ὁ Θεὸς, ὁ βλέπων τὰ κρυπτὰ τῆς καρδίας, στεφανώνει ὄχι μόνο τὸ τέλος τοῦ ἀγῶνος, ἀλλὰ καὶ τὴν ἁγία πρόθεσι τοῦ πιστοῦ.