Όταν η κτίση στενάζει για την αχαριστία του ανθρώπου

«Καὶ εἶδεν ὁ Θεός ὅτι καλόν». Με αυτά τα λόγια η Αγία Γραφή σφραγίζει το έργο της δημιουργίας, όχι ως τυχαίο γεγονός, αλλά ως θεϊκή δωρεά, ως έκφραση αγάπης και σοφίας. Ο κόσμος δεν πλάστηκε για να λεηλατηθεί, αλλά για να κοινωνηθεί. Η γη, τα ύδατα, τα δέντρα και κάθε ζωντανό ον αποτελούν ευλογία και ευθύνη μαζί.

Η εικόνα των δέντρων που παύουν να προσφέρουν σκιά και οξυγόνο δεν είναι απλώς ποιητικός λόγος. Είναι προφητική υπενθύμιση. Όταν ο άνθρωπος αποκόπτεται από τον Δημιουργό, διαταράσσει και τη σχέση του με τη δημιουργία. Η αχαριστία γίνεται πνευματική τύφλωση και η γη αντανακλά το εσωτερικό του σκοτάδι. Οι μεγάλες τρύπες που μένουν πίσω δεν είναι μόνο στο έδαφος, αλλά και στην καρδιά.

Ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός έλεγε «Όπου υπάρχουν δέντρα, εκεί υπάρχει ευλογία Θεού». Προέτρεπε τους ανθρώπους να φυτεύουν, να καλλιεργούν, να αγαπούν τη γη ως δώρο του Κυρίου. Δεν έβλεπε τα δέντρα ως απλά υλικά στοιχεία, αλλά ως σημεία πρόνοιας και ζωής. Η Εκκλησία πάντοτε δίδαξε ότι ο άνθρωπος είναι οικονόμος της κτίσεως, όχι τύραννος. Στις ευχές των Θεοφανείων αγιάζονται τα ύδατα. Στις λιτανείες αγιάζεται η γη. Στην υμνολογία υμνείται ο ήλιος, η σελήνη, τα όρη και τα φυτά ως δοξολογούντα τον Θεό.

Η φύση δεν εκδικείται. Στενάζει. «Συστενάζει και συνωδίνει», κατά τον Απόστολο Παύλο, αναμένοντας τη φανέρωση των τέκνων του Θεού. Όταν ο άνθρωπος μετανοεί, η δημιουργία αναπαύεται. Όταν αμετανοήτως επιμένει στην πλεονεξία και την ασέβεια, η ισορροπία διασαλεύεται. Η ξηρασία της ψυχής φέρνει και ξηρασία της γης.

Εάν κάποτε οι άνθρωποι σταθούν πάνω από τις άδειες ρίζες και κλάψουν, ας μη είναι απόγνωση χωρίς μετάνοια. Η λύση δεν είναι να κατηγορηθεί η κτίση, αλλά να θεραπευθεί η καρδιά. Να ξαναβρεί ο άνθρωπος τη θέση του μέσα στη δημιουργία ως λειτουργός ευχαριστίας. Να μάθει να ευλογεί πριν ζητήσει, να ευχαριστεί πριν απαιτήσει, να φυτεύει πριν κόψει.

Η σωτηρία δεν αφορά μόνο την ψυχή απομονωμένη, αλλά ολόκληρη την ύπαρξη και τον κόσμο που την περιβάλλει. Όποιος αγαπά τον Θεό, αγαπά και το έργο Του. Όποιος σέβεται το δέντρο, σέβεται τον Δημιουργό του.

Μια γη γεμάτη ρίζες που αγκαλιάζουν το χώμα και ουρανό που φωτίζει απαλά τα φύλλα θυμίζει ότι η κτίση περιμένει από εμάς ευγνωμοσύνη και μετάνοια, όχι εκμετάλλευση.