ΟΤΑΝ Η ΑΓΑΠΗ ΠΛΗΓΩΝΕΤΑΙ

«Ὁ φίλος, εἰς ὃ ἦλθες, ποίησον» (Ματθ. 26,50)

Ας σταθούμε με ταπείνωση και φόβο Θεού μπροστά σε έναν από τους βαθύτερους πόνους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Όχι ακόμη εις τας πληγάς των ήλων, ούτε εις το τίμιον Ξύλον του Σταυρού, αλλά εις τον μυστικόν και αθέατον πόνον της προδοσίας. «Ἰδοὺ ἤγγικεν ὁ παραδιδούς με» (Ματθ. 26,46), και ο Κύριος προγινώσκων τα πάντα, εκουσίως βαδίζει προς το Πάθος, διδάσκων ότι η αγάπη Του δεν υποχωρεί έμπροσθεν της ανθρώπινης αχαριστίας.

Καθώς μαρτυρεί η Αγία Γραφή, «Τότε πορευθεὶς εἷς τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Ἰούδας Ἰσκαριώτης, πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς εἶπε· Τί θέλετέ μοι δοῦναι, καὶ ἐγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια» (Ματθ. 26,14–15). Ω φοβερά πτώσις της ψυχής, όταν η φιλαργυρία κυριεύει τον άνθρωπον. Καθώς διδάσκει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, η ρίζα των κακών είναι η πλεονεξία, διότι σκοτίζει τον νουν και καθιστά τον άνθρωπον ικανόν και εις προδοσίαν του ίδιου του Θεού.

Ο Χριστός δεν παρεδόθη υπό εχθρού, αλλά υπό μαθητού. «Καὶ ἐγένετο ὁ ἐσθίων μετ’ ἐμοῦ τὸν ἄρτον, ἐπῆρε ἐπ’ ἐμὲ τὴν πτέρναν αὐτοῦ» (Ψαλμ. 40,10). Οικεία χείρ εστράφη εναντίον Του. Εκείνος που συνεπορεύθη, συνεκάθισε και συνεμερίσθη το ίδιο τραπέζι, έγινε όργανον προδοσίας. Αυτό αποκαλύπτει το βάθος της ανθρώπινης ασθενείας, όταν η καρδία απομακρύνεται από τον Θεόν.

Υπάρχει πόνος που δεν φαίνεται εις το σώμα, αλλά καίει τα βάθη της ψυχής. Η προδοσία τραυματίζει εκεί όπου κατοικεί η εμπιστοσύνη. «Ὀνειδισμὸς συνέτριψε τὴν καρδίαν μου» (Ψαλμ. 68,21). Ο Χριστός προσλαμβάνει και αυτόν τον πόνον, διά να θεραπεύσει κάθε ανθρώπινη πληγή, δείχνοντας ότι ουδείς πόνος είναι άγνωστος εις Αυτόν.

Τρία έτη ο Ιούδας έζησε πλησίον του Κυρίου. «Τυφλοὶ ἀναβλέπουσι καὶ χωλοὶ περιπατοῦσι» (Ματθ. 11,5), και όμως η καρδία του δεν ηλλοιώθη. Ο Μέγας Βασίλειος διδάσκει ότι ουκ αρκεί η εξωτερική κοινωνία με τα θεία, εάν η καρδία μένει αμετανόητος. Διότι ο άνθρωπος σώζεται όχι μόνον διά των όσων βλέπει, αλλά διά της καθάρσεως της καρδίας.

Πολλάκις και εις ημάς συμβαίνει τούτο. Οι πληγές έρχονται από εκείνους που αγαπήσαμε. «Καὶ σὺ, ἄνθρωπε ἰσόψυχε, ἡγεμών μου καὶ γνώριμός μου» (Ψαλμ. 54,14). Όμως ο Χριστός καθίσταται παρηγορητής, διότι ο ίδιος εγεύθη την προδοσίαν, και ουδέποτε εγκαταλείπει τον συντετριμμένον άνθρωπον.

Εις τον κήπον της Γεθσημανή, «Ἰούδας… ἦλθεν… καὶ εὐθέως προσελθὼν τῷ Ἰησοῦ εἶπε· Χαῖρε, ῥαββί, καὶ κατεφίλησεν αὐτόν» (Ματθ. 26,47–49). Το φίλημα, σημείον αγάπης, γίνεται όργανον προδοσίας. Ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας αναφέρει ότι η υποκρισία είναι η βαρυτέρα μορφή πτώσεως, διότι ενδύεται το προσωπείον της αγάπης.

Και όμως, ο Κύριος αποκρίνεται με λόγον ανεξιχνίαστον. «Ἑταῖρε, ἐφ’ ὃ πάρει» (Ματθ. 26,50). Δεν τον αποκαλεί εχθρόν, αλλά φίλον. Διότι η θεία αγάπη δεν μεταβάλλεται. «Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν» (Ματθ. 5,44). Αυτό που διδάσκει, το πράττει πρώτος.

Γνωρίζων ο Κύριος τα μέλλοντα, δεν απέστρεψε το πρόσωπον Του. «Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με» (Ἰω. 13,21). Και όμως, «ἤρξατο νίπτειν τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν» (Ἰω. 13,5). Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει ότι η ταπείνωσις του Χριστού φθάνει μέχρις άκρας αγάπης, διότι υπηρετεί και εκείνον που θα Τον προδώσει.

Προ του Σταυρού, προηγήθη το εσωτερικό μαρτύριο. «Ἡ ψυχή μου περίλυπός ἐστιν ἕως θανάτου» (Ματθ. 26,38). Απόρριψις, εγκατάλειψις, μοναξιά. Ο Κύριος εισέρχεται εις τον πόνον της ανθρώπινης υπάρξεως, διά να τον μεταμορφώσει εις σωτηρίαν.

Και ενώ δύναται να διαφύγει, μένει. «Ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη» (Ἠσ. 53,7). Δεν αντιστέκεται, διότι η αγάπη Του υπερβαίνει κάθε φόβον. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος διδάσκει ότι ο Χριστός εκουσίως πάσχει, διά να ελευθερώσει τον άνθρωπον από την δουλείαν της αμαρτίας.

Η προδοσία του Ιούδα καθίσταται καθρέπτης της ιδικής μας καρδίας. «Ὁ δοκῶν ἑστάναι βλεπέτω μὴ πέσῃ» (Α΄ Κορ. 10,12). Πολλάκις και ημείς, όχι με αργύρια, αλλά με τα έργα μας, απομακρυνόμεθα από τον Θεόν. Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής διδάσκει ότι η αμαρτία είναι προδοσία της θείας αγάπης.

Και όμως, ο Χριστός δεν παύει να καλεί. «Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι» (Ματθ. 11,28). Τα χέρια Του παραμένουν ανοιχτά, έως της τελευταίας αναπνοής του ανθρώπου.

Δεν υπεχώρησε. «Καὶ βαστάσας ἑαυτῷ τὸν σταυρὸν ἐξῆλθεν» (Ἰω. 19,17). Εσήκωσε τας αμαρτίας ημών και «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς» (Λουκ. 23,34). Η συγχώρησις κατενίκησε την εκδίκησιν, και η αγάπη εθριάμβευσε επί του θανάτου.

«Οὐ γὰρ ἠδυνήθη ὁ θάνατος κρατῆσαι αὐτόν» (Πρ. 2,24). Ούτε η προδοσία, ούτε ο πόνος, ούτε ο θάνατος ηδυνήθησαν να ανακόψουν την πορείαν της θείας αγάπης.

Εάν έχεις πληγωθεί, γνώριζε ότι ο Χριστός σε κατανοεί. «Ἐγγύς Κύριος τοῖς συντετριμμένοις τὴν καρδίαν» (Ψαλμ. 33,19). Εάν έπεσες, μη απελπίζου. «Ἔτι ἁμαρτωλῶν ὄντων ἡμῶν, Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανεν» (Ρωμ. 5,8).

Ας επιστρέψουμε με μετάνοια. Ας μείνουμε πιστοί. Ας αγαπήσουμε εν αληθεία.

Διότι, όσο βαθιά κι αν πληγωθεί η καρδιά…

«Ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτει» (Α΄ Κορ. 13,8)

Η αγάπη του Ιησού Χριστού θεραπεύει εις τον αιώνα.

Σιωπή που πονά, αλλά γεννά ελπίδα μέσα στο φως της αγάπης Του.

ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΡΙΒΗΣ

Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού του ζώντος, Ποιμένα αγαθέ και Αμνέ του Θεού, ο αἴρων την αμαρτίαν του κόσμου, προσπίπτω ενώπιόν Σου με καρδία συντετριμμένη και ταπεινωμένο πνεύμα. «Καρδίαν συντετριμμένην καὶ τεταπεινωμένην ὁ Θεὸς οὐκ ἐξουδενώσει» (Ψαλμ. 50,19). Μη αποστρέψεις το πρόσωπόν Σου από εμέ τον ανάξιον, αλλά επίβλεψον με έλεος και φιλανθρωπία.

Κύριε, Συ που εγνώρισες την προδοσίαν και εδέχθης το φίλημα της υποκρισίας, Συ που εκλήθης «Ἑταῖρε» εκείνον που Σε παρέδωσε, δίδαξέ με να αγαπώ, όταν πληγώνομαι, να συγχωρώ, όταν αδικούμαι, να σιωπώ, όταν η καρδιά μου συντρίβεται. «Μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ» (Ματθ. 11,29).

Δέσποτα φιλάνθρωπε, πολλάκις Σε πρόδωσα, όχι με αργύρια, αλλά με τα έργα μου, με τους λογισμούς μου, με την αμέλειά μου. Σε ονόμασα Κύριο και δεν ετήρησα το θέλημά Σου. Σε εζήτησα με τα χείλη, αλλά η καρδιά μου εμακρύνθη από Σένα. «Ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσί με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ’ ἐμοῦ» (Ματθ. 15,8).

Κύριε, μνήσθητί μου εν τη βασιλεία Σου. Μη με εγκαταλείψεις εις την πώρωσιν της καρδίας μου. Δώρισαί μοι δάκρυα μετανοίας, ίνα καθαρθώ από πάσης αμαρτίας. «Λούσομαι καθ’ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου, ἐν δάκρυσι τὴν στρωμνήν μου βρέξω» (Ψαλμ. 6,7). Μαλάκωσε την σκληρότητα της ψυχής μου και φώτισον τον σκοτισμένον νουν μου.

Εσύ, Κύριε, που ένιψες τους πόδας των μαθητών Σου και του ιδίου του προδότου, πλύνον και εμέ από την ρυπαρότητα της αμαρτίας. «Καθάρισόν με ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας μου» (Ψαλμ. 50,4). Μη αποστραφείς την δυσωδίαν της ψυχής μου, αλλά ανακαίνισον με διά της χάριτός Σου.

Εσύ που εστάθης ως πρόβατον άφωνον ενώπιον των κειρόντων, δος μου υπομονήν εις τας θλίψεις και τας δοκιμασίας. «Κύριος ἔδωκεν, Κύριος ἀφείλετο· ὡς τῷ Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτως καὶ ἐγένετο» (Ιώβ 1,21). Να μη γογγύζω, αλλά να ευχαριστώ, ακόμη και μέσα εις τον πόνον.

Κύριε Ιησού Χριστέ, Συ που εφώναξες επί του Σταυρού «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς» (Λουκ. 23,34), χάρισέ μου καρδία συγχωρητική, να μην κρατώ κακία εις κανέναν, να μην ανταποδίδω κακόν εις κακόν, αλλά να νικώ το κακόν εν τω αγαθώ. «Μὴ νικῶ ὑπὸ τοῦ κακοῦ, ἀλλὰ νίκα ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ κακόν» (Ρωμ. 12,21).

Συ που δεν εγκατέλιπες τον άνθρωπον, ακόμη και όταν Σε πρόδωσε, μη με απορρίψεις, Κύριε, έστω και αν Σε λύπησα μυριάκις. Άνοιξον την αγκάλη Σου και δέξαι με ως τον άσωτον, ως τον τελώνην, ως τον ληστήν. «Μνήσθητί μου, Κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ Σου» (Λουκ. 23,42).

Δώρισαί μοι, Δέσποτα, να Σε αγαπήσω αληθινά, όχι με λόγια, αλλά με έργα και αλήθεια. Στερέωσέ με εις την πίστη, ενίσχυσέ με εις τον αγώνα, φύλαξέ με από πτώσεις και πλάνες. «Χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν» (Ἰω. 15,5).

Και όταν έλθει η ώρα της εξόδου μου, αξίωσέ με να Σε συναντήσω όχι ως Κριτήν φοβερόν, αλλά ως Πατέρα ελεήμονα, ως Σωτήρα και Λυτρωτήν, και να ακούσω εκείνην την γλυκείαν φωνήν Σου.

Διότι Συ εί η ελπίς μου, Συ η καταφυγή μου, Συ η ζωή και η ανάστασίς μου, και Σοι την δόξαν αναπέμπομεν, συν τω ανάρχω Πατρί και τω Παναγίω και αγαθώ και ζωοποιώ Σου Πνεύματι, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Σιωπή δακρύων που καθαρίζει την ψυχή και επιστρέφει τον άνθρωπο στην αγκαλιά του Θεού.